Poradnik Przedsiębiorcy

Urlop rodzicielski - dla kogo?

Od czerwca 2013 r. obowiązują szerokie zmiany w urlopach rodzicielskich, które przyniosły rodzicom możliwość dłuższej domowej opieki nad dzieckiem. Nowe przepisy dały ojcom dwa tygodnie urlopu oraz prawo do przejęcie urlopu macierzyńskiego (podstawowego, dodatkowego i rodzicielskiego) od matki po upływie 14 tygodni od porodu. Po nowelizacji urlop rodzicielski może być wykorzystany przez matkę i ojca równocześnie.

Urlop rodzicielski - warunki korzystania

Urlop rodzicielski można wykorzystać, gdy wyczerpie się urlop macierzyński podstawowy i dodatkowy. Prawo do niego przysługuje po spełnieniu wymienionych warunków:

  • urlop rodzicielski musi przypadać bezpośrednio po dodatkowym urlopie macierzyńskim,
  • urlop macierzyński podstawowy i dodatkowy mają zostać całkowicie wykorzystane,
  • należy złożyć pisemny wniosek nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem urlopu rodzicielskiego,
  • rodzice muszą pozostawać w stosunku pracy.

Urlop rodzicielski trwa 26 tygodni, a jego wymiar pozostaje niezmienny - inaczej niż przy urlopie macierzyńskim, którego długość zależy od liczby urodzonych dzieci. Urlop rodzicielski udzielany jest albo w całości, albo w maksymalnie trzech częściach - przy czym żadna z transz nie może być krótsza od 8 tygodni i powinna przypadać jedna po drugiej. Rodzice mogą wykorzystywać transze urlopu naprzemiennie. Może to wyglądać np. w ten sposób: urlop ojca - urlop matki - urlop ojca. Do rodziców należy decyzja, w jaki sposób wykorzystają przyznany urlop rodzicielski.

Ważne!
Urlop rodzicielski może zostać wykorzystany przez rodziców równocześnie. Wówczas wymiar urlopu skraca się o połowę - do 13 tygodni.

Urlop rodzicielski jest dobrowolny - wybór należy do rodzica, którego decyzję musi uszanować pracodawca. Wniosek o urlop rodzicielski powinien zawierać:

  • termin zakończenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego, a jeżeli wniosek dotyczy skorzystania z kolejnej części urlopu rodzicielskiego - termin zakończenia poprzedniej części,
  • oświadczenie drugiego rodzica o braku zamiaru korzystania z uprawnienia - lub jeżeli będzie jednocześnie korzystał, należy wskazać termin, w którym to nastąpi.

Zatrudnienie na urlopie rodzicielskim

Nowe prawo daje rodzicowi korzystającemu z urlopu rodzicielskiego szansę połączenia pracy zawodowej z opieką na potomkiem. W takiej sytuacji można pracować w wymiarze maksymalnie połowy etatu - pracodawca musi udzielić urlopu na resztę wymiaru, o ile nie zaburza to organizacji i jest w ogóle możliwe w konkretnym typie zatrudnienia. Jeśli pracodawca odmówi, musi to uzasadnić. Wymiar urlopu rodzicielskiego w sytuacji podjęcia pracy nie ulega zmianie - zawsze wynosi 26 tygodni. Wniosek w tym przypadku trzeba złożyć najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem świadczenia pracy - powinien on zawierać wymiar czasu pracy oraz okres, w którym zamierza się godzić urlop rodzicielski z pracą.