Poradnik Przedsiębiorcy

Dom letniskowy a ulga termomodernizacyjna

Obecnie w związku z walką z globalnym ociepleniem wprowadzane są rozwiązania mające na celu zmniejszenie ilości gazów cieplarnianych. Jednym z nich jest ulga termomodernizacyjna. Ma ona na celu sprawienie, aby nasze domy wykorzystywały mniej energii, a także abyśmy wymieniali nasze rozwiązania na bardziej ekologiczne.

Ulga termomodernizacyjna – adresaci

Zgodnie z art. 26h ust. 1 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych – dalej: ustawa o PIT – podatnik będący właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego ma prawo odliczyć od podstawy obliczenia podatku ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2 wydatki poniesione w roku podatkowym na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w tym budynku, określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, które zostanie zakończone w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Tym samym adresatami ulgi termomodernizacyjnej są podatnicy podatku dochodowego opłacający podatek według skali podatkowej, 19-procentowej stawki podatku oraz opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, będący właścicielami lub współwłaścicielami jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ponoszący wydatki na realizację przedsięwzięć termomodernizacyjnych. 

Odliczenie w ramach ulgi termomodernizacyjnej przysługuje pod warunkiem zakończenia przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w okresie do 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Przykład 1.

Podatnik posiada dom jednorodzinny. Budynek ten ma już kilka lat. Podatnik postanowił rozpocząć jego ocieplanie. Nie uzyskał jednak kredytu i nie dokończył remontu. Będzie on kontynuowany w następnym roku. Czy podatnik może dokonać odliczenia wydatków w drugim roku w ramach ulgi termomodernizacyjnej? 

Tak, w tym przypadku podatnik ma prawo do skorzystania z ulgi, ponieważ inwestycja będzie trwała dwa lata. Tym samym czas trwania przedsięwzięcia nie trwał dłużej niż trzy lata.

Abyśmy mogli skorzystać z ulgi, musimy być właścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przypomnijmy, że ilekroć w ustawie jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym, należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku (patrz art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane). 

Co istotne, musimy być właścicielem budynku, tym samym ulga nie dotyczy budynków w budowie.

Przykład 2.

Podatnik kilka lat temu rozpoczął budowę domu jednorodzinnego. Została ona przerwana z powodu jego choroby. Budynek był praktycznie wykończony. Podatnik obecnie kończy budowę i chce zainstalować panele fotowoltaiczne. Czy w związku z tym można to rozliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej?

W tym przypadku podatnik nie może skorzystać z ulgi, ponieważ nie był właścicielem budynku. 

Ulga termomodernizacyjna a przedsięwzięcia termomodernizacyjne 

Aby podatnik mógł skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, musi wydatkować środki finansowe na określone cele. Są to to tzw. przedsięwzięcia termomodernizacyjne.

Przedsięwzięciem termomodernizacyjnym jest:

  • ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych;

  • ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki mieszkalne, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii określone w przepisach prawa budowlanego lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków;

  • wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków mieszkalnych;

  • całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.

Na jakie cele musimy wydatkować środki, aby skorzystać z ulgi?

Ustawodawca bardzo szczegółowo określił, na jakie cele możemy przeznaczyć środki, aby móc skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Katalog wydatków podlegających odliczeniu znajduje się w załączniku do Rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 roku w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych. 

W świetle tych uregulowań odliczeniu podlegają wydatki na materiały budowlane i urządzenia:

  • materiały budowlane wykorzystywane do docieplenia przegród budowlanych, płyt balkonowych oraz fundamentów wchodzące w skład systemów dociepleń lub wykorzystywane do zabezpieczenia przed zawilgoceniem;

  • węzeł cieplny wraz z programatorem temperatury;

  • kocioł gazowy kondensacyjny wraz ze sterowaniem, armaturą zabezpieczającą i regulującą oraz układem doprowadzenia powietrza i odprowadzenia spalin;

  • kocioł olejowy kondensacyjny wraz ze sterowaniem, armaturą zabezpieczającą i regulującą oraz układem doprowadzenia powietrza i odprowadzenia spalin;

  • zbiornik na gaz lub zbiornik na olej;

  • kocioł na paliwo stałe spełniający ściśle określone wymagania;

  • przyłącze do sieci ciepłowniczej lub gazowej;

  • materiały budowlane wchodzące w skład instalacji ogrzewczej;

  • materiały budowlane wchodzące w skład instalacji przygotowania ciepłej wody użytkowej;

  • materiały budowlane wchodzące w skład systemu ogrzewania elektrycznego;

  • pompa ciepła wraz z osprzętem;

  • kolektor słoneczny wraz z osprzętem;

  • ogniwo fotowoltaiczne wraz z osprzętem;

  • stolarka okienna i drzwiowa, w tym okna, okna połaciowe wraz z systemami montażowymi, drzwi balkonowe, bramy garażowe, powierzchnie przezroczyste nieotwieralne;

  • materiały budowlane składające się na system wentylacji mechanicznej wraz z odzyskaniem ciepła lub odzyskiem ciepła i chłodu.

Ponadto w ramach ulgi możemy rozliczyć wydatki na poniższe usługi:

  • wykonanie audytu energetycznego budynku przed realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego;

  • wykonanie analizy termograficznej budynku;

  • wykonanie dokumentacji projektowej związanej z pracami termomodernizacyjnymi;

  • wykonanie ekspertyzy ornitologicznej i chiropterologicznej;

  • docieplenie przegród budowlanych lub płyt balkonowych lub fundamentów;

  • wymiana stolarki zewnętrznej np.: okien, okien połaciowych, drzwi balkonowych, drzwi zewnętrznych, bram garażowych, powierzchni przezroczystych nieotwieralnych;

  • wymiana elementów istniejącej instalacji ogrzewczej lub instalacji przygotowania ciepłej wody użytkowej bądź wykonanie nowej instalacji wewnętrznej ogrzewania lub instalacji przygotowania ciepłej wody użytkowej;

  • montaż kotła gazowego kondensacyjnego;

  • montaż kotła olejowego kondensacyjnego;

  • montaż pompy ciepła;

  • montaż kolektora słonecznego;

  • montaż systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła z powietrza wywiewanego;

  • montaż instalacji fotowoltaicznej;

  • uruchomienie i regulacja źródła ciepła oraz analiza spalin;

  • regulacja i równoważenie hydrauliczne instalacji;

  • demontaż źródła ciepła na paliwo stałe.

Kwota odliczenia nie może przekroczyć 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem.

Ulga termomodernizacyjna a domek letniskowy

Obecnie podatnicy coraz częściej budują tzw. domy letniskowe. Stawiane są one zazwyczaj na terenach rekreacyjnych. Domy letniskowe są w większości domami całorocznymi.

Przykład 3.

Jan Kowalski jest właścicielem domu letniskowego w górach. Dom ten spełnia wszelkie kryteria domu całorocznego. Podatnik, chcąc obniżyć rachunki za prąd, zawarł umowę na zakup paneli fotowoltaicznych wraz z montażem. Czy powyższy zakup można rozliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej?

Tak, powyższy zakup dotyczy domku, który spełnia kryteria domu całorocznego. Co ważne, wydatek poniesiony na instalację fotowoltaiczną jest przedsięwzięciem termomodernizacyjnym i został sfinansowany ze środków własnych. Nie został zwrócony w żadnej formie, nie został on zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, a także nie został odliczony od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. 

Podsumowując, ulga termomodernizacyjna może dotyczyć także domów letniskowych, które spełniają określone kryteria. Dokonując zakupów, musimy pamiętać, aby były one wymienione w załączniku. Co ważne, kwota zakupu nie powinna być nam zwracana w żadnej formie.