Poradnik Przedsiębiorcy

WDT a kontrahent unijny bez numeru VAT-UE

2 grudnia 2019 roku dokonałam dostawy towaru na rzecz francuskiej firmy. Kontrahent w tym czasie nie był zarejestrowany jako płatnik VAT-UE. Z tego względu na towar została naliczona krajowa stawka 23%. 1 kwietnia 2020 roku ten sam kontrahent zwrócił się do mnie z prośbą o wystawienie korekty faktury na taką ze stawką 0%, ponieważ od 4 stycznia 2020 roku posiadają już stosowny numer VAT-UE. Czy muszę wystawić korektę faktury?

Patrycja, Rawicz

Zastosowanie stawki VAT dla transakcji WDT może odbywać się jedynie w ściśle określonych przypadkach uregulowanych przepisami ustawy o VAT, zgodnie z którymi jednym z warunków jest konieczność rejestracji obu stron do transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Kto ma obowiązek rejestracji do VAT-UE?

Obowiązek rejestracji do VAT-UE mają wszyscy podatnicy, którzy będą dokonywać transakcji z kontrahentami wewnątrzwspólnotowymi. Rejestracja obejmuje zatem podmioty, które będą dokonywać:

  • wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów;

  • wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;

  • wewnątrzwspólnotowego świadczenia usług;

  • wewnątrzwspólnotowego nabycia usług;

  • przemieszczenia towarów w procedurze magazynu typu call-off stock.

Rejestracji do transakcji wewnątrzwspólnotowych należy dokonać tuż przed zrealizowaniem pierwszej tego typu transakcji poprzez złożenie formularza VAT-R i uzupełnienie części C.3. W sytuacji gdy podatnik jest już zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, a chciałby jedynie dokonać rejestracji do transakcji unijnych, wówczas powinien tylko zaktualizować VAT-R, zaznaczając pole 58.

Po rejestracji do VAT-UE należy pamiętać, że istnieją przypadki, w których podatnik zostanie wykreślony z listy podmiotów zarejestrowanych do transakcji wewnątrzwspólnotowych. Może to nastąpić, gdy:

  • za 3 kolejne miesiące lub kwartały w deklaracjach VAT-7/VAT-7K nie zostanie wykazana sprzedaż lub nabycie towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia;

  • przez okres 3 kolejnych miesięcy podatnik nie złoży informacji podsumowujących VAT-UE, pomimo istnienia takiego obowiązku;

  • podatnik zostanie wykreślony z rejestru czynnych podatników VAT.

Naczelnik urzędu skarbowego nie ma obowiązku informowania o wykreśleniu z rejestru podatników VAT unijnych, za wyjątkiem sytuacji, w której podatnik nie wykazał transakcji wewnątrzwspólnotowych przez 3 kolejne miesiące, ale składał informacje VAT-UE.

Jeżeli podatnik zostanie wykreślony z rejestru podatników unijnych ze względu na niewystępowanie transakcji wewnątrzwspólnotowych, powinien dokonać ponownej rejestracji poprzez aktualizację formularza VAT-R.

Warunki do zastosowania stawki VAT 0% przy transakcjach WDT

Definicja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów została zawarta w art. 13 ust. 1 ustawy o VAT, którą należy rozumieć jako wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Zatem aby była mowa o transakcji WDT, musi dojść do przemieszczenia towarów z Polski do innego kraju UE.

Transakcja WDT może zostać opodatkowana stawką VAT 0%, jednak aby to było możliwe, konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o VAT:

  • dostawa została dokonana na rzecz nabywcy zarejestrowanego do VAT w swoim kraju, posiadającego właściwy i ważny numer VAT-UE nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający właściwy przedrostek identyfikujący jego kraj;

  • podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;

  • podatnik składający deklarację podatkową, w której wykazuje wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, jest zarejestrowany do VAT-UE;

  • podatnik składa prawidłowo uzupełnioną informacje VAT-UE w terminie 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy.

Dowody, które mogą poświadczać wywóz towarów z Polski – co stanowi warunek zastosowania stawki 0% – zostały wymienione w art. 42 ust. 3 ustawy o VAT i są to m.in.:

  • dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego UE – w przypadku gdy ich przewóz jest zlecany przewoźnikowi (są to głównie listy przewozowe, np. CMR, CIM);

  • specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku (określająca jego rodzaj, parametry, właściwości, pochodzenie, przeznaczenie itp.); chodzi o konieczność wykazania elementów identyfikujących towar będący przedmiotem dostawy.

Prawdopodobnie w niedługim czasie zostaną zaostrzone zasady dotyczące dokumentowania wywozu towarów na potrzeby transakcji WDT. Wynika to z konieczności dostosowania przepisów do dyrektywy unijnej VAT. Obecnie nie wiadomo jednak, kiedy polski ustawodawca znowelizuje obowiązujące w Polsce przepisy, o czym szerzej w artykule: Zastosowanie stawki 0% dla WDT – nowe warunki od 2020 r.
Podatnik nie musi mieć wszystkich wymienionych powyżej dokumentów. Z tych posiadanych powinno jednak jednoznacznie wynikać, skąd i kiedy nastąpił transport, gdyż może to stanowić przedmiot kontroli.

Kontrahent bez numeru VAT a możliwość zastosowania 0% WDT

Jednym z warunków do zastosowania stawki VAT 0% przy transakcjach WDT jest obowiązek rejestracji – zarówno nabywcy, jak i sprzedawcy – do transakcji wewnątrzwspólnotowych. W związku z tym, jeżeli kontrahent w momencie wystawienia faktury nie był podatnikiem zarejestrowanym do VAT-UE, nie ma możliwości zastosowania stawki VAT 0%, a transakcję należy wówczas opodatkować krajową stawką VAT przeznaczoną dla danego towaru w Polsce. Późniejsza rejestracja podatnika do transakcji wewnątrzwspólnotowych nie uprawnia do korekty stawki VAT.