Poradnik Przedsiębiorcy

Towar z zagranicy otrzymany w ramach reklamacji

Gdy polski podatnik nabywa towar z zagranicy, dodatkowo otrzymuje od sprzedawcy gwarancję. W sytuacji gdy przedmiot zakupu okaże się wadliwy, polski podatnik, korzystając z uprawnień gwarancyjnych, ma prawo do odesłania wybrakowanego towaru i otrzymania naprawionego lub nowego. Warto zatem zastanowić się, jak na gruncie podatkowym potraktować taki otrzymany towar z zagranicy.

Otrzymany towar z zagranicy

W przypadku gdy polski przedsiębiorca nabywa towar z zagranicy poza Unią Europejską, dochodzi do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (dalej: WNT). Definicja WNT zawarta jest w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT. Przepis ten stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju. Zwrócić zatem należy uwagę, że za WNT uznaje się wyłącznie nabycie towaru z innego kraju za wynagrodzeniem. W sytuacji gdy podatnik otrzyma nowy bądź też naprawiony towar z zagranicy, nie dochodzi do ponownego nabycia. Trzeba bowiem zauważyć, że zwrot towaru w ramach uprawnień gwarancyjnych nie jest osobną, oderwaną od pierwotnego nabycia czynnością prawną. Ponadto zaznaczyć należy, że do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel na polskiego nabywcy doszło już w momencie dostawy towarów, które okazały się wadliwe. Tym samym nie można mówić o kolejnym przejściu własności towaru w momencie dostarczenia zastępujących je towarów wolnych od wad.

Powyższe stanowisko wynika z treści przepisów ustawy VAT oraz zostało potwierdzone w wydawanych przez organy podatkowe interpretacjach. Jako przykład można wskazać interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 lipca 2010 r., nr IPPP3/443-1092/09-3/KB. W uzasadnieniu pisma możemy przeczytać:
Zasadą jest, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega jedynie odpłatna dostawa towarów, a zatem kiedy jest ona realizowana nieodpłatnie - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Reklamacja nie powoduje zwrotu pieniędzy przez sprzedającego, a jedynie wymianę reklamowanego towaru na towar bez wad. Wydanie towaru w ramach reklamacji nie ma charakteru odpłatnej dostawy, w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. A zatem nie ma miejsca odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż opisane powyżej zdarzenie znajduje się poza zakresem opodatkowania VAT. Wymiana, w wyniku reklamacji, łodzi wadliwej na łódź pozbawioną wad, stanowi dalszy ciąg świadczenia (dostawy łodzi) z kwietnia 2008 r.. Producent nie dokonuje nowej sprzedaży towaru ani nie świadczy dodatkowej odpłatnej usługi. Powyższa wymiana łodzi wynika wyłącznie z uprzednio zawartej umowy pomiędzy stronami.

Przykład 1.

Polski przedsiębiorca nabył towar od kontrahenta z Niemiec. Doszło zatem do WNT, z tytułu którego polski podatnik rozliczył zarówno podatek należny, jak i naliczony. Po krótkim czasie użytkowania okazało się, że towar jest wadliwy, w związku z czym odesłano towar do Niemiec w celu naprawy. Zarówno wysyłka towaru, jak i ponowne sprowadzenie naprawionego towaru nie stanowią czynności opodatkowanej, w związku z czym nie ma obowiązku rozliczania podatku VAT. 

W dalszej kolejności wskazać należy, że nabyty towar z zagranicy w ramach reklamacji nie jest udokumentowany na podstawie faktury, gdyż dokumenty te dotyczą jedynie czynności opodatkowane, a z taką nie mamy do czynienia w opisanej sprawie. Potwierdził to Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 6 stycznia 2010 r., nr IPPP2/443-905/09-2/SAP:

Do wystawienia faktury Spółka zobowiązana byłaby więc jedynie w przypadku dokonania transakcji opodatkowanej podatkiem VAT. W związku z powyższym nie jest ona zobowiązana do wystawiania faktury VAT w przypadku gdy dostarcza towar z zagranicy kontrahentowi spoza Unii Europejskiej w wykonaniu uznanej reklamacji, gdyż jak wskazano powyżej taka czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wadliwy towar z zagranicy a dostarczenie części zamiennej 

W przypadku gdy zwrócony towar z zagranicy wiąże się z dużymi kosztami i ze względów ekonomicznych jego wysyłka staje się nieopłacalna, sprzedawcy decydują się na przekazanie części zamiennych do wymiany w wadliwym towarze. Warto zatem przeanalizować, czy również w takim przypadku nie występuje czynność podlegająca opodatkowaniu.

Odpowiedź na przedstawioną wątpliwość znajdziemy w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 17 czerwca 2011 r., nr IBPP3/443-365/11/DG. W piśmie wyjaśniono bowiem, iż:

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że części przeznaczone do naprawy będą przywożone do magazynu zlokalizowanego w kopalni gdzie będą oddane do depozytu. Przywiezione przez czeskiego producenta części do momentu ich pobrania z magazynu będą stanowiły własność czeskiego producenta (podatnika unijnego), który nie posiada na terytorium Polski oddziału ani też nie prowadzi działalności na terytorium kraju przez położony w Polsce zakład. W stosunku do otrzymanych przez Wnioskodawcę bezpłatnie towarów, które mają być następnie użyte jako części wymienne w ramach naprawy gwarancyjnej, Wnioskodawca nie ma prawa do swobodnego dysponowania i jest zobowiązany na mocy gwarancji do bezpłatnej ich wymiany w miejsce uszkodzonych części.

(…) Mając na uwadze powyższe przywiezienie na terytorium kraju części zamiennych przez czeskiego producenta (który jest gwarantem dla Wnioskodawcy), które mają służyć naprawom gwarancyjnym wykonywanym przez Wnioskodawcę jako gwaranta dla ostatecznego nabywcy i które to części zostały otrzymane na terytorium kraju przez Wnioskodawcę nieodpłatnie od tego producenta czeskiego w związku z realizacją świadczenia gwarancyjnego, nie stanowi dla Wnioskodawcy wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT).

Przykład 2.

Polski przedsiębiorca nabył od kontrahenta z Francji maszynę w ramach WNT. Po uruchomieniu okazało się, że maszyna nie działa z powodu wadliwości jednego z elementów. Z uwagi na nieopłacalność wysyłania całej maszyny z powrotem do Francji sprzedawca przesłał do nabywcy jedynie części zamienne. Otrzymanie takich części nie stanowi dla polskiego podatnika WNT.