Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązkowy split payment w usługach budowlanych - jak wygląda?

Prowadzę firmę budowlaną i wykonuję usługi na rzecz firm. Wartość świadczonych przeze mnie usług najczęściej przekracza kwotę 15 tys. zł brutto. Jakie zmiany czekają mnie od 1 listopada 2019 r. i czy z uwagi na wartość nabywca będzie musiał zastosować obowiązkowy split payment?

Dawid, Warszawa

 

Od 1 listopada 2019 r. wchodzą w życie przepisy wprowadzające obowiązkowy split payment (mechanizm podzielonej płatności) oraz likwidujące odwrotne obciążenie w transakcjach krajowych.

W myśl nowych przepisów likwidacji ulega mechanizm odwrotnego obciążenia, stosowany m.in. w odniesieniu do usług budowlanych. Zostanie on zastąpiony split paymentem. Towary i usługi objęte dotychczas odwrotnym obciążeniem oraz zakresem odpowiedzialności podatkowej (wskazane dotychczas w załączniku 11, 13 i 14 ustawy o VAT) zostaną ujęte w załączniku 15 do wyżej wymienionej ustawy. Wśród nich są m.in. roboty ogólnobudowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, a także prace tynkarskie czy instalacyjne.

W myśl znowelizowanego art. 108a ust. 1a ustawy o VAT, w przypadku dokonywania płatności za towary lub usługi wskazane w załączniku 15 do wyżej wymienionej ustawy, na podstawie wystawionej faktury dokumentującej transakcję (jeśli jej wartość przekracza kwotę 15 tys. zł., lub stanowi jej równowartość), podatnik będący nabywcą jest zobowiązany do dokonania płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. 

W odniesieniu do dostawy towarów lub świadczenia usług na przełomie października i listopada 2019 r. (okres przejściowy), ustawodawca wprowadził przepisy przejściowe. Zgodnie z nimi sprzedaż towarów/usług z załącznika 11 i 14 do ustawy o VAT (obecny załącznik 15):

  • przed datą 1 listopada 2019 r., gdy obowiązek podatkowy / wystawienie faktury miało miejsce po 31 października,

  • po dacie 31 października 2019 r., gdy faktura została wystawiona przed 1 listopada 2019 r.

należy rozliczyć opierając się o wcześniejsze przepisy podatkowe – z wykorzystaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia.Obowiązkowy split payment nie będzie miał zastosowania w przypadku usług i towarów wskazanych w załączniku 15 do ustawy o VAT, jeśli wartość transakcji będzie niższa niż 15 tys. zł brutto. Wówczas zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności będzie dobrowolne. W takiej sytuacji podatnik może dokonać zapłaty bez stosowania split payment.Przykład 1.

Firma ABC wystawiła firmie B fakturę za wykonane usługi, której wartość wyniosła powyżej 15 tys. zł brutto. Wśród pozycji wskazanych na fakturze znajduje się pozycja dotycząca sprzedaży odpadów z tworzyw sztucznych na kwotę 1 tys. zł netto (230 zł VAT) wykazana w załączniku 15 ustawy o VAT. Czy w odniesieniu do faktury nabywca powinien dokonać płatności z wykorzystaniem split payment?

Z uwagi na fakt, iż na fakturze wykazana została pozycja dotycząca sprzedaży towaru z załącznika 15 ustawy o VAT i wartość faktury wynosi powyżej 15 tys. zł, nabywca zobowiązany będzie do dokonania płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. Obowiązek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności będzie dotyczył jedynie pozycji dotyczącej zakupionych odpadów z tworzyw sztucznych, jednak nabywca może (nie musi) dokonać płatności za całą fakturę z wykorzystaniem split payment. 

O konieczności dokonania płatności z wykorzystaniem split payment nabywca powinien zostać poinformowany przez sprzedawcę na fakturze poprzez zawarcie dodatkowej adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”. Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT: „Faktura powinna zawierać, w przypadku faktur, w których kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, obejmujących dokonaną na rzecz podatnika dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy – wyrazy »mechanizm podzielonej płatności«”.W przypadku transakcji w walutach obcych, objętych obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, nabywca zobowiązany będzie dokonać dwóch przelewów – podatku VAT na specjalny rachunek VAT oraz pozostałe płatności w walucie obcej.Należy mieć na uwadze, że niezastosowanie się przez sprzedawcę do nowych przepisów wprowadzających obowiązkowy split payment (brak adnotacji na fakturze), może mieć swoje konsekwencje podatkowe, w postaci kary pieniężnej. Wysokość takiej kary wynosić będzie 30% kwoty podatku VAT wykazanego na fakturze (tylko w odniesieniu do towarów lub usług wyszczególnionych w załączniku 15 ustawy o VAT).Sprzedawca nie będzie zobowiązany do zapłaty kary pieniężnej, jeśli mimo braku wskazania na fakturze dodatkowej adnotacji, nabywca dokona płatności z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.Reasumując, jeśli usługi świadczone przez Pana znajdują się w załączniku 15 ustawy o VAT i ich wartość, stanowi równowartość lub przekracza kwotę 15 tys. zł brutto, na fakturze powinien Pan wskazać dodatkową adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Wskazanie takiej adnotacji poinformuje nabywcę o konieczności zapłaty zobowiązania z wykorzystaniem split payment.