Poradnik Przedsiębiorcy

Rozliczenia z urzędem skarbowym - część II

Urząd skarbowy nie tylko prowadzi rozliczenia z tytułu podatku dochodowego, ale również w jego gestii pozostają rozliczenia związane z podatkiem od towarów i usług, zwanym również podatkiem od wartości dodanej czy po prostu VAT. Jednocześnie należy pamiętać, że obecnie przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą ustalają urząd właściwy dla VAT zgodnie z miejscem zamieszkania przedsiębiorcy, czyli dokładnie tak jak dla celów podatku dochodowego, natomiast spółki kapitałowe ustalają właściwy urząd skarbowy dla celów VAT zgodnie z miejscem siedziby działalności. Poniżej wyjaśniamy, jak prawidłowo dokonać rozliczenia z urzędem skarbowym.

Czy każda osoba prowadząca działalność rozlicza się z tytułu podatku od towarów i usług?

Przepisy dają możliwość skorzystania ze zwolnień podmiotowych, wyznaczając limit wartości sprzedaży, po przekroczeniu którego przedsiębiorca ma obowiązek rozliczania się z VAT.Możliwość skorzystania z podmiotowego zwolnienia VAT mają podmioty, których przychody ze sprzedaży opodatkowanej w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły 200 000 zł netto.Jeśli więc podatnik, który rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej, nie przewiduje wyższej sprzedaży, nie ma obowiązku rejestracji do VAT. Należy jednak zwrócić uwagę, że kwotę limitu liczy się w proporcji do okresu prowadzonej działalności, uwzględniając w obliczeniach liczbę dni, jaka przypada od rozpoczęcia działalności do zakończenia roku podatkowego.

Przedsiębiorców prowadzących już działalność również obowiązuje limit w wysokości 200 000 zł, odnoszący się do łącznej wartości sprzedaży opodatkowanej w poprzednim roku podatkowym. Jeżeli w poprzednim roku przedsiębiorca przekroczył tę kwotę, ma obowiązek zarejestrowania się jako czynny podatnik VAT.

Przykład 1.

Podatnik rozpoczął prowadzenie działalności 1 czerwca. Ile wynosi limit uprawniający go do skorzystania z podmiotowego zwolnienia z VAT?

Kwotę, która uprawnia podatnika do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT oblicza się według wzoru:

A = B × C/D

gdzie:

A - graniczna kwota obrotu odpowiadająca okresowi prowadzonej działalności, której przekroczenie powoduje utratę zwolnienia,

B - limit uprawniający do skorzystania ze zwolnienia określony w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (200 tys. zł),

C - liczba dni prowadzenia działalności, jaka pozostała do końca roku,

D - liczba dni w roku podatkowym.

Obliczenia: 200 000 × 214/365 = 117 260,27 zł

Po przekroczeniu limitu sprzedaży w wysokości 117 260,27 zł podatnik będzie zobowiązany do dokonania rejestracji jako czynny podatnik VAT.

Oprócz zwolnienia podmiotowego (ze względu na limit) w przepisach zostały określone także te czynności, które odgórnie podlegają zwolnieniu z podatku VAT bez względu na kwotę przychodu i jest to zwolnienie przedmiotowe z VAT. Czynności podlegające zwolnieniu z VAT zostały wymienione w art. 43 ust.1 ustawy o VAT.

Kiedy podatnik nie ma prawa do skorzystania ze zwolnienia z podatku VAT?

Choć zwolnienie z podatku VAT mogłoby być dla niektórych idealnym rozwiązaniem to nie jest ono dostępne dla wszystkich, otóż istnieje grupa podatników, która ze względu na rodzaj prowadzonej działalności nie ma prawa do skorzystania ze zwolnienia z podatku VAT i od pierwszej dokonanej czynności powinna zarejestrować się na potrzeby podatku VAT. Do danej grupy zalicza się podatników, wykonujących czynności wymienione w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, czyli podatnicy:

  1. dokonujący dostaw:

  • towarów objętych procedurą odwrotnego obciążenia wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT,

b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:

  • energii elektrycznej,

  • wyrobów tytoniowych,

  • używanych samochodów osobowych zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,

c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,

d) terenów budowlanych,

e) nowych środków transportu;

2. świadczących usługi:

a) prawnicze,

b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,

c) jubilerskie;

3. nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Od września 2019 roku katalog ten został rozszerzony o dostawę:

  • towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:

    • preparatów kosmetycznych i toaletowych,

    • komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych,

    • urządzeń elektrycznych i nieelektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego,

    • maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych,

  • hurtowych i detalicznych części do:

    • pojazdów samochodowych,

    • motocykli;

Przedsiębiorcy, których dotyczy wyżej wymieniona charakterystyka, tracą przywilej skorzystania ze zwolnienia w stosunku do całej sprzedaży.

Jest jednak jeszcze jedna grupa, która stanowi wyjątek. To tzw. wyłączenia przedmiotowe. Oznacza to, że zwolnienie z podatku VAT nie przysługuje w przypadku czynności takich jak np.:

  • import towarów i usług;

  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (po przekroczeniu limitu 50 000 zł);

Przedsiębiorca wykonujący czynności nie traci prawa do zwolnienia z VAT w stosunku do całej swojej sprzedaży, a jedynie do tych czynności, które zostały wymienione. W przypadku pozostałych czynności ma on prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego. 

Przykład 2.

Polski przedsiębiorca, który korzysta z podmiotowego zwolnienia z VAT dokonał zakupu usługi od kontrahenta z Francji. Faktura została wystawiona bez naliczenia podatku VAT. Jak prawidłowo wykazać taką transakcję?

Przede wszystkim przedsiębiorca, który dokonuje transakcji unijnych powinien dokonać rejestracji do VAT UE. Nie ma tutaj bowiem znaczenia fakt czy jest on czynnym podatnikiem podatku VAT, czy też korzysta ze zwolnienia z VAT. Nabywca usługi zobowiązany jest do wykazania takiej transakcji w deklaracji VAT-9M i rozliczenia z urzędem skarbowym podatku VAT z tego tytułu. Co więcej, po uiszczeniu podatku VAT, kwotę tą przedsiębiorca może ująć w kosztach podatkowych na podstawie dowodu wewnętrznego pod faktyczną datą zapłaty.Sposób rozliczania transakcji zagranicznych w systemie wFirma.pl przez podatnika zwolnionego z VAT został opisany w artykule: Rozliczanie transakcji zagranicznych przez nievatowca.

Jak zarejestrować się jako czynny podatnik VAT?

Rejestracji jako czynny podatnik VAT przedsiębiorca dokonuje przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu. Zgłoszenie składa się na wniosku VAT-R właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.Osoby zakładające działalność muszą pamiętać, że rejestracja do VAT nie odbywa się za pomocą wniosku o wpis do rejestru działalności gospodarczej (CEIDG-1), ale stanowi konieczność osobnego zarejestrowania się przez samego podatnika na osobnym formularzu VAT-R.Jeżeli przedsiębiorca korzystał ze zwolnienia podmiotowego i pomimo możliwości dalszego korzystania chce z niego zrezygnować, to również musi zgłosić ten fakt do naczelnika właściwego urzędu skarbowego poprzez formularz VAT-R.

Decyzja o rezygnacji ze zwolnienia podmiotowego powinna być dokładnie przemyślana przez przedsiębiorcę. Powrót do zwolnienia może bowiem nastąpić dopiero po upływie roku czyli 12 kolejnych miesiącach, licząc od końca roku, w którym przedsiębiorca zrezygnował ze zwolnienia lub utracił prawo do zwolnienia.Więcej na temat powrotu do zwolnienia podmiotowego z VAT można przeczytać w artykule: Powrót do zwolnienia z VAT - przypadki sytuacyjne

Jakie są skutki bycia czynnym podatnikiem VAT?

Podstawową cechą podatnika VAT jest to, że jego dokumentem sprzedażowym staje się faktura VAT. Przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT jest zobowiązany do prowadzenia rejestrów sprzedaży i zakupów VAT. Na ich podstawie rozlicza się z tytułu podatku od towarów i usług. W zależności od tego, który z podatków jest wyższy - czy podatek naliczony (przy nabyciu) czy należny (wynikający ze sprzedaży towarów lub usług przedsiębiorcy) - przedsiębiorca będzie musiał uiścić związaną z VAT opłatę bądź będzie mógł ubiegać się o zwrot podatku (lub przeniesienie nadwyżki na kolejny miesiąc). Dodatkowo co miesiąc/kwartał czynny podatnik VAT zobowiązany jest do składania deklaracji (deklaracja VAT-7 w rozliczeniu miesięcznym lub VAT-7K przy rozliczeniu kwartalnym) oraz do comiesięcznej wysyłki JPK VAT (bez względu na to czy podatnik rozlicza podatek VAT kwartalnie czy miesięcznie).Należy pamiętać, że składanie deklaracji VAT i JPK VAT jest obowiązkowe w każdym okresie rozliczeniowym, czyli nawet gdy w danym miesiącu przedsiębiorca nie wykazał żadnego zakupu ani sprzedaży.W 2017 roku roku nastąpiły ograniczenia w zakresie rozliczania VAT w okresach kwartalnych, o czym więcej w artykule: Kwartalne rozliczanie VAT - jakie niesie za sobą korzyści?.

Jak wygenerować deklarację VAT-7 w systemie wFirma.pl?

Przed wygenerowaniem pierwszej deklaracji w systemie wFirma.pl należy wybrać odpowiedni tryb rozliczenia w zakładce: USTAWIENIA » PODATKI » PODATEK VAT, zaznaczając opcję Płatnik VAT oraz uzupełniając dane zgodnie ze złożonym formularzem VAT-R i zapisać.

rozliczenia z urzędem skarbowym

Następnie w celu wygenerowania deklaracji VAT należy przejść do zakładki: START » PODATKI » PODATEK VAT » DODAJ DEKLARACJE » DEKLARACJA VAT-7/DEKLARACJA VAT-7K.

rozliczenia z urzędem skarbowym

W kolejnym kroku należy wybrać OKRES oraz CEL ZŁOŻENIA deklaracji VAT. System automatycznie pobierze dane z rejestrów VAT i wprowadzi je we właściwych pozycjach deklaracji VAT.

rozliczenia z urzędem skarbowym

Dokładny schemat generowania deklaracji VAT w systemie wFirma.pl został opisany w artykule: Rozliczanie VAT miesięczne i kwartalne.

Jak wygenerować JPK VAT w systemie wFirma.pl

W celu wygenerowania JPK VAT w systemie wFirma.pl należy przejść do zakładki START » PODATKI » JEDNOLITY PLIK KONTROLNY » DODAJ JPK VAT.

rozliczenia z urzędem skarbowym

Rozliczenia z urzędem skarbowym a rejestracja do VAT-UE

Przedsiębiorcy, którzy chcą dokonywać transakcji z podmiotami z państw członkowskich Unii Europejskiej, muszą zapoznać się z zasadami rejestracji do VAT-UE. Takiej rejestracji dokonuje się na podstawie zgłoszenia składanego na wniosku VAT-R w części C.3. (tego samego co przy rejestracji jako czynny podatnik VAT). Kto zatem powinien się zarejestrować jako VAT-UE?

Podatnicy, którzy zamierzają dokonywać:

  • wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT),

  • wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT),

  • importu usług z krajów UE, dla których ma zastosowanie art. 28b ustawy o VAT,

  • świadczenia usług na rzecz czynnych podatników VAT lub osób prawnych niebędących podatnikami, zidentyfikowanych dla potrzeb podatku od wartości dodanej, które opodatkowane są zgodnie z art. 28b na terytorium innego państwa członkowskiego przez usługobiorcę i nie są zwolnione z opodatkowania oraz nie są opodatkowane stawką 0% (art. 97 ust. 3 ustawy o VAT), którzy nie są zarejestrowani jako czynni vatowcy.

Rejestracja do VAT-UE dotyczy również podatników prowadzących działalność gospodarczą niezarejestrowanych do krajowego VAT tzw. nievatowców, u których wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT) w danym roku podatkowym przekroczyła kwotę 50 000 zł. Jeżeli podatnicy zwolnieni z VAT nie przekroczyli w zakresie WNT kwoty 50 000 zł nie mają obowiązku rejestracji do VAT UE. Natomiast dokonując importu usług z UE czy wewnątrzwspólnotowego świadczenia usług, zobowiązani są do rejestracji VAT UE jeszcze przed pierwszą transakcją (w tej sytuacji nie ma wprowadzonych limitów).Rejestracja do VAT UE nie koliduje ze zwolnieniem z podatku VAT Dzięki rejestracji do VAT-UE przedsiębiorca otrzymuje przed swoim numerem NIP przedrostek symbolizujący kraj, z którego pochodzi firma. W przypadku polskich przedsiębiorców będzie to prefiks “PL”. Firma może sprawdzić swoich kontrahentów pod względem tego, czy są czynnymi podatnikami VAT-UE poprzez internetową wyszukiwarkę VIES, podając jedynie kraj i nr VAT UE kontrahenta. Jedną z korzyści, jaką niesie za sobą zarejestrowanie się w VAT-UE, jest możliwość dokonywania transakcji unijnych, przy których podatek VAT staje się neutralny.

Rejestracja czynnego podatnika VAT-UE nakłada na przedsiębiorcę również obowiązki związane z miesięcznym/kwartalnym rozliczaniem podatku i składaniem deklaracji podatkowych.Informacja podsumowująca VAT-UE może być złożona wyłącznie w formie elektronicznej za okresy miesięczne. Nie ma możliwości składania informacji podsumowującej VAT-UE za okresy kwartalne

Składanie deklaracji VAT UE za pomocą systemu wFirma.pl

Po dokonaniu rejestracji do VAT UE za pomocą formularza VAT-R, informację tę należy wprowadzić do systemu poprzez zakładkę: USTAWIENIA » PODATKI » PODATEK VAT i zaznaczyć opcję: Przedsiębiorca zarejestrowany w UE (VAT-UE).

Rozliczenia z urzędem skarbowym - deklaracja VAT UE

Następnie, po wprowadzeniu do systemu transakcji unijnych, w celu wygenerowania deklaracji VAT UE należy przejść do zakładki: START » PODATKI » PODATEK VAT » DODAJ DEKLARACJE » INFORMACJA VAT UE.

rozliczenia z urzędem skarbowym

Po czym w oknie, które się pojawi, należy wprowadzić okres, za jaki deklaracja ma zostać wygenerowana.

Dokładny opis generowania informacji podsumowującej VAT UE przedstawia artykuł: Informacja VAT-UE - jak wygenerować?

Kto ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej?

Przedsiębiorca ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży. W zależności od rodzaju działalności, jaką prowadzi, musi on korzystać z odpowiednich form tej ewidencji. Jeżeli kontrahentami są inne podmioty prowadzące działalność, czynny podatnik VAT ma w stosunku do nich obowiązek wystawiania faktur VAT, które są podstawowym dokumentem sprzedażowym.

Jeżeli natomiast nabywcami towarów lub usług są osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej oraz rolnicy ryczałtowi, przedsiębiorcy powinni taką sprzedaż wykazać na kasie fiskalnej, natomiast fakturę mają obowiązek wystawić jedynie na żądanie nabywcy.Ogólne zasady określające obowiązek posiadania kasy fiskalnej w działalności mówią, że jeśli w danym roku podatkowym obroty ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczą kwoty 20 000 zł podatnik ma prawo skorzystać ze zwolnienia z kasy fiskalnej.

Przy czym przy obliczaniu limitów nie uwzględnia się obrotu z tytułu sprzedaży dokonywanej na rzecz firm, a jedynie tej, która jest dokonywana na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Jednakże od zasad wyżej wskazanych występują wyjątki, które obejmują takie rodzaje działalności, w stosunku do których obowiązek zainstalowania kasy rejestrującej istnieje już od chwili pierwszej sprzedaży. Wyjątki te wymieniono w § 4 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Więcej w tym temacie w artykule: Kogo nie obejmuje zwolnienie z kasy fiskalnej?

Artykuły z cyklu
„Rozliczenia z urzędem skarbowym”
Zobacz wszystkie