Poradnik Przedsiębiorcy

Rozliczenia z urzędem skarbowym - część II

Urząd skarbowy nie tylko prowadzi rozliczenia z tytułu podatku dochodowego, ale również w jego gestii pozostają rozliczenia związane z podatkiem od towarów i usług, zwanym również podatkiem od wartości dodanej czy po prostu VAT. Jednocześnie należy pamiętać, że obecnie przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą ustalają urząd właściwy dla VAT zgodnie z miejscem zamieszkania przedsiębiorcy, czyli dokładnie tak jak dla celów podatku dochodowego. Poniżej wyjaśniamy, jak prawidłowo dokonać rozliczenia z urzędem skarbowym.

Czy każda osoba prowadząca działalność rozlicza się z tytułu podatku od towarów i usług?

Przepisy dają możliwość skorzystania ze zwolnień podmiotowych, wyznaczając limit wartości sprzedaży, po przekroczeniu którego przedsiębiorca ma obowiązek rozliczania się z VAT.

Ważne!

Możliwość skorzystania z podmiotowego zwolnienia VAT mają podmioty, których przychody ze sprzedaży opodatkowanej w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły 200 000 zł netto. Limit ten obowiązuje od 2017 roku w związku z nowelizacją przepisów ustawy o VAT.

Jeśli więc podatnik, który rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej, nie przewiduje wyższej sprzedaży, nie ma obowiązku rejestracji do VAT. Należy jednak zwrócić uwagę, że kwotę limitu liczy się w proporcji do okresu prowadzonej działalności, uwzględniając w obliczeniach liczbę dni, jaka przypada od rozpoczęcia działalności do zakończenia roku podatkowego.

Przedsiębiorców prowadzących już działalność również obowiązuje limit w wysokości 200 000 zł, odnoszący się do łącznej wartości sprzedaży opodatkowanej w poprzednim roku podatkowym. Gdy w poprzednim roku przedsiębiorca przekroczył tę kwotę, ma obowiązek zarejestrowania się jako czynny podatnik VAT.

Przykład 1.

Podatnik rozpoczął prowadzenie działalności 1 czerwca. Ile wynosi limit uprawniający go do skorzystania z podmiotowego zwolnienia z VAT?

Kwotę, która uprawnia podatnika do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT oblicza się według wzoru:

A = B × C/D

gdzie:

A - graniczna kwota obrotu odpowiadająca okresowi prowadzonej działalności, której przekroczenie powoduje utratę zwolnienia

B - limit uprawniający do skorzystania ze zwolnienia określony w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT

C - liczba dni prowadzenia działalności, jaka pozostała do końca roku

D - liczba dni w roku podatkowym.

Obliczenia: 200 000 × 214/365 = 117 260,27 zł

Po przekroczeniu limitu sprzedaży w wysokości 117 260,27 zł podatnik będzie zobowiązany do dokonania rejestracji jako czynny podatnik VAT.

Wyjątki, przy których nie stosuje się zwolnień ograniczonych limitem

Istnieje grupa przedsiębiorców, która od pierwszej dokonanej czynności powinna rozliczać się z tytułu podatku od wartości dodanej. Są to przedsiębiorcy:

  • dokonujący dostaw:

- wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, których lista zawarta jest w załączniku do rozporządzenia w sprawie faktur,

- towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem: energii elektrycznej i wyrobów tytoniowych w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym,

- nowych środków transportu, terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę,

  • świadczący usługi prawnicze, usługi w zakresie doradztwa, a także usługi jubilerskie.

Przedsiębiorcy, których dotyczy wyżej wymieniona charakterystyka, tracą przywilej skorzystania ze zwolnienia w stosunku do całej sprzedaży.

Jest jednak jeszcze jedna grupa, która stanowi wyjątek. To tzw. wyłączenia przedmiotowe. Oznacza to, że zwolnienie z podatku VAT nie obowiązuje w przypadku czynności takich jak np.:

  • import towarów i usług;

  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (po przekroczeniu limitu 50 000 zł);

Ale przedsiębiorca wykonujący czynności nie traci prawa do zwolnienia z VAT w stosunku do całej swojej sprzedaży, a jedynie do tych czynności, które zostały wymienione. W przypadku pozostałych czynności ma on prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego. 

Przykład 2.

Polski przedsiębiorca, który korzysta z podmiotowego zwolnienia z VAT dokonał zakupu usługi od kontrahenta z Francji. Faktura została wystawiona bez naliczenia podatku VAT. Jak prawidłowo wykazać taką transakcję?

Przede wszystkim przedsiębiorca, który dokonuje transakcji unijnych powinien dokonać rejestracji do VAT UE , nie ma tutaj bowiem znaczenia fakt, czy jest on czynnym podatnikiem podatku VAT, czy też korzysta ze zwolnienia z VAT.

Nabywca usługi zobowiązany jest do wykazania takiej transakcji w deklaracji VAT-9M i rozliczenia z tego tytułu podatku VAT. Co więcej, po uiszczeniu podatku VAT, kwotę tą przedsiębiorca może ująć w kosztach podatkowych na podstawie dowodu wewnętrznego pod faktyczną datą zapłaty.

Sposób rozliczania transakcji zagranicznych w systemie wFirma.pl przez podatnika zwolnionego z VAT został opisany w artykule: Rozliczanie transakcji zagranicznych przez nievatowca.

Jak zarejestrować się jako czynny podatnik VAT?

Rejestracji jako czynny podatnik VAT przedsiębiorca dokonuje przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu. Zgłoszenie składa się na wniosku VAT-R właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Ważne!

Osoby zakładające działalności muszą pamiętać, że rejestracja do VAT nie odbywa się za pomocą wniosku o wpis do rejestru działalności gospodarczej (CEIDG-1), ale stanowi konieczność osobnego zarejestrowania się przez samego podatnika.

Jeżeli przedsiębiorca korzystał ze zwolnienia podmiotowego i pomimo możliwości dalszego korzystania chce z niego zrezygnować, to również musi zgłosić to do naczelnika właściwego urzędu skarbowego poprzez formularz VAT-R.

Decyzja o rezygnacji ze zwolnienia podmiotowego powinna być dokładnie przemyślana przez przedsiębiorcę. Powrót do zwolnienia może bowiem nastąpić dopiero po upływie roku, licząc od końca roku, w którym przedsiębiorca zrezygnował ze zwolnienia lub je utracił.

Jakie są skutki bycia czynnym podatnikiem VAT?

Podstawową cechą podatnika VAT jest to, że jego dokumentem sprzedażowym staje się faktura VAT. Przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT jest zobowiązany do prowadzenia rejestrów sprzedaży i zakupów VAT. Na ich podstawie rozlicza się z tytułu podatku od towarów i usług. W zależności od tego, który z podatków jest wyższy - czy podatek naliczony (przy nabyciu) czy należny (wynikający ze sprzedaży towarów lub usług przedsiębiorcy) - przedsiębiorca będzie musiał uiścić związaną z VAT opłatę bądź będzie mógł ubiegać się o zwrot podatku (lub przeniesienie nadwyżki na kolejny miesiąc). Dodatkowo co miesiąc/kwartał czynny podatnik VAT zobowiązany jest do składania deklaracji (deklaracja VAT-7 w rozliczeniu miesięcznym lub VAT-7K przy rozliczeniu kwartalnym).

Ważne!

Należy pamiętać, że składanie deklaracji VAT jest obowiązkowe w każdym okresie rozliczeniowym, czyli nawet gdy w danym miesiącu przedsiębiorca nie wykazał żadnego zakupu ani sprzedaży.

W 2017 roku roku nastąpiły ograniczenia w zakresie rozliczania VAT w okresach kwartalnych, o czym więcej w artykule: Likwidacja kwartalnego VAT - kogo dotyczy.

Jak wygenerować deklarację VAT-7 w systemie wFirma.pl?

Przed wygenerowaniem pierwszej deklaracji w systemie wfirma.pl należy wybrać odpowiedni tryb rozliczenia w zakładce: USTAWIENIA » PODATKI » PODATEK VAT, zaznaczając opcję Płatnik VAT oraz wybierając okres, za jaki deklaracje będą składane - miesięcznie lub kwartalnie.

Rozliczenia z urzędem skarbowym - płatnik VAT

Następnie w celu wygenerowania deklaracji VAT należy przejść do zakładki: BIURO » DEKLARACJE » PODATEK VAT » DODAJ DEKLARACJE » Deklaracja VAT7/Deklaracja VAT7K.

Rozliczenia z urzędem skarbowym w systemie wfirma

W kolejnym kroku należy wybrać okres oraz cel złożenia deklaracji VAT. System automatycznie pobierze dane z rejestrów VAT i wprowadzi je we właściwy pozycjach deklaracji VAT.

Rozliczenia z urzędem skarbowym w systemie wfirma

Dokładny schemat generowania deklaracji VAT w systemie wFirma.pl opisuje artykuł: Rozliczanie VAT miesięczne i kwartalne.

Rozliczenia z urzędem skarbowym a rejestracja do VAT-UE

Przedsiębiorcy, którzy chcą dokonywać transakcji z podmiotami z państw członkowskich Unii Europejskiej, muszą zapoznać się z zasadami rejestracji czynnych podatników VAT-UE. Rejestracji takiej dokonuje się na podstawie zgłoszenia składanego na wniosku VAT-R (tego samego co przy rejestracji jako czynny podatnik VAT). Kto zatem powinien się zarejestrować jako VAT-UE?

Podatnicy, którzy zamierzają dokonywać:

  • świadczenia usług na rzecz czynnych podatników VAT lub osób prawnych niebędących podatnikami, zidentyfikowanych dla potrzeb podatku od wartości dodanej, które opodatkowane są zgodnie z art. 28b na terytorium innego państwa członkowskiego przez usługobiorcę i nie są zwolnione z opodatkowania oraz nie są opodatkowane stawką 0% (art. 97 ust. 3 ustawy o VAT), którzy nie są zarejestrowani jako czynni vatowcy.

Rejestracja do VAT-UE dotyczy również podatników prowadzących działalność gospodarczą niezarejestrowanych do krajowego VAT, u których wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przekroczyła kwotę 50 000 zł. Jeżeli tak scharakteryzowani podatnicy nie przekroczyli w zakresie WNT kwoty 50 000 zł, rejestracji jako podatnik VAT-UE mogą, ale nie muszą dokonywać. Natomiast dokonując importu usług UE czy wewnątrzwspólnotowego świadczenia usług, obowiązani są do rejestracji VAT UE jeszcze przed pierwszą transakcją (w tej sytuacji nie ma wprowadzonych limitów).

Dzięki rejestracji do VAT-UE przedsiębiorca otrzymuje przed swoim numerem NIP przedrostek symbolizujący kraj, z którego pochodzi firma. W przypadku polskich przedsiębiorców będzie to prefiks “PL”. Firma może sprawdzić swoich kontrahentów pod względem tego, czy są czynnymi podatnikami VAT-UE poprzez internetową wyszukiwarkę VIES, podając jedynie kraj i NIP firmy współuczestniczącej w transakcji. Jedną z korzyści, jaką niesie za sobą zarejestrowanie się w VAT-UE, jest możliwość dokonywania transakcji unijnych, przy których podatek VAT staje się neutralny.

Rejestracja czynnego podatnika VAT-UE nakłada na przedsiębiorcę również obowiązki związane z miesięcznym rozliczaniem podatku i składaniem deklaracji podatkowych.

Składanie deklaracji VAT UE za pomocą systemu wFirma.pl

Po dokonaniu rejestracji do VAT UE za pomocą formularza VAT-R, informację tę należy wprowadzić do systemu poprzez zakładkę: USTAWIENIA » FIRMA » PODATKI » PODATEK VAT i zaznaczyć opcję: Przedsiębiorca zarejestrowany w UE (VAT-UE).

Rozliczenia z urzędem skarbowym w systemie wfirma

Następnie, po wprowadzeniu do systemu transakcji unijnych, w celu wygenerowania deklaracji VAT UE należy przejść do zakładki: BIURO » DEKLARACJE » PODATEK VAT » DODAJ DEKLARACJE » INFORMACJA VAT UE.

Rozliczenia z urzędem skarbowym w systemie wfirma

Po czym w oknie, które się pojawi, należy wprowadzić okres, za jaki deklaracja ma zostać wygenerowana.

Dokładny opis generowania informacji podsumowującej VAT UE przedstawia artykuł: Informacja VAT-UE - jak wygenerować?.

Kto ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej?

Przedsiębiorca ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży. W zależności od rodzaju działalności, jaką prowadzi, musi on korzystać z odpowiednich form tej ewidencji. Jeżeli kontrahentami są inne podmioty prowadzące działalność, czynny podatnik VAT ma w stosunku do nich obowiązek wystawiania faktur VAT, które są podstawowym dokumentem sprzedażowym.

Jeżeli natomiast nabywcami towarów lub usług są osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, przedsiębiorcy mają obowiązek wystawienia faktury jedynie na żądanie nabywcy.

Ważne!

Ogólne zasady określające obowiązek posiadania kasy fiskalnej w działalności mówią, że jeśli w danym roku podatkowym obroty ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczą kwoty 20 000 zł, wówczas podatnik nie ma obowiązku instalowania kasy fiskalnej.

Przy czym przy obliczaniu limitów nie uwzględnia się obrotu z tytułu sprzedaży dokonywanej na rzecz firm, a jedynie tej, która jest dokonywana na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Jednakże od zasad wyżej wskazanych występują wyjątki, które obejmują takie rodzaje działalności, w stosunku do których obowiązek kasy rejestrującej istnieje już od chwili pierwszej sprzedaży. Wyjątki te wymieniono w § 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Więcej w tym temacie w artykule: Kasy fiskalne - co należy o nich wiedzieć?.

Artykuły z cyklu
„Rozliczenia z urzędem skarbowym”
Zobacz wszystkie