Poradnik Przedsiębiorcy

Korekta kosztów w KPiR a likwidacja działalności gospodarczej

Przy likwidacji działalności może się zdarzyć, że przedsiębiorca posiada jeszcze nieuregulowane zobowiązania z tytułu dokonanych w ramach prowadzonej firmy zakupów. Czy wówczas obowiązuje go korekta kosztów zgodnie z przepisami nakazującymi pomniejszenie kosztów z tytułu nieopłaconych wydatków?

Korekta kosztów również u likwidującego działalność - do końca 2015 roku!

Przepisy nakazujące pomniejszenie kosztów w związku z nieopłaconymi wydatkami (korekta kosztów) dotyczą również podatników likwidujących działalność, a stanowi o tym art. 24d ust. 10 w nawiązaniu do art. 24d ust. 1-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 24d ust. 10 u.p.d.o.f.

Przepisy ust. 1-9 <odnoszące się do nieuregulowanych zobowiązań> stosuje się odpowiednio, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1 <30 dni od daty upływu terminu płatności> lub 2 <90 dni od daty zaliczenia wydatku do kosztów>, upływa po likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej, likwidacji działów specjalnych produkcji rolnej albo zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania określoną w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym albo w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub w odniesieniu do działów specjalnych produkcji rolnej zmianie zasad ustalania dochodu, z tym że zmniejszenie albo zwiększenie kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenie przychodów następuje za rok podatkowy, w którym nastąpiła likwidacja tej działalności lub działów specjalnych produkcji rolnej albo za rok podatkowy poprzedzający rok podatkowy, w którym nastąpiła zmiana formy opodatkowania lub zmiana zasad ustalania dochodu.

Jeżeli więc podatnik na dzień likwidacji posiada nieuregulowane zobowiązania wobec kontrahentów, powinien pomniejszyć odpowiednio koszty (dokonać korekty kosztów), lub też, jeżeli suma kosztów nie jest wystarczająca na pomniejszenie, zwiększyć przychody. Dokonuje tego za rok podatkowy, w którym nastąpiła likwidacja.

Prowadzący KPiR dokonują korekty kosztów w likwidacyjnym spisie z natury - do końca 2015 roku

Podatnicy prowadzący uproszczoną księgowość podatkową w postaci księgi przychodów i rozchodów zobowiązani są zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 26.08.2003 r. sporządzić i wpisać do księgi spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów m.in. na dzień likwidacji działalności.

Prawidłowo sporządzony spis z natury powinien zostać wyceniony. Przy wycenie tej uwzględnia się ceny zakupu lub nabycia towarów (lub ceny rynkowe, jeżeli są one niższe od ceny zakupu czy nabycia). Co ważne, określoną na podstawie przyjętej metody wyceny wartość spisu z natury pomniejsza się o nieopłacone, z tytułu zakupu towarów uwzględnionych w spisie z natury, zobowiązania.

§ 29 rozp. MF w sprawie prowadzenia KPiR

4a. Wartość spisu z natury, wycenionego zgodnie z ust. 1-4 i 7, pomniejsza się o kwotę, o którą podatnik zmniejszył koszty uzyskania przychodów (zwiększył przychody) na podstawie art. 24d ustawy o podatku dochodowym, jeżeli zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów (zwiększenie przychodów) związane było z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, objętych tym spisem. Pomniejszenia dokonuje się o tę część kwoty zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (zwiększenia przychodów), która przypada na towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady, objęte tym spisem.

4b. Jeżeli do wyceny towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, objętych spisem z natury, zastosowano zamiast ceny zakupu lub nabycia albo kosztu wytworzenia inne zasady wyceny, przewidziane w ust. 1-4 i 7, kwota pomniejszenia nie może być wyższa niż wartość tej wyceny.

4c. Przepisów ust. 4a i 4b nie stosuje się, jeżeli przed sporządzeniem spisu z natury podatnik zwiększył koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 24d ustawy o podatku dochodowym.

Jeżeli więc prowadzący działalność gospodarczą pomniejszy o niezapłacone wydatki wartość likwidacyjnego spisu z natury, jaki uwzględniany jest przy obliczaniu dochodu (art. 24 ust. 2), nie będzie ich ponownie uwzględniał w rozliczeniu podatkowym, gdyż spowodowałoby to zawyżenie podstawy opodatkowania.

Art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f.

U podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14 a kosztami uzyskania powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Korekta kosztów obowiązuje więc w momencie dokonywania likwidacji działalności, z tym że w przypadku towarów handlowych i materiałów należy mieć na uwadze, że uwzględnia się ją podczas określania wartości likwidacyjnego spisu z natury zamykającego zapisy w prowadzonej podatkowej księdze przychodów i rozchodów, a nie dopiero w rozliczeniu rocznym.

Korekta kosztów - zmiany od 2016 roku

Od 1 stycznia 2016 roku przepisy dotyczące korekty kosztów wynikających z nieopłaconych w ustawowym terminie wydatków przestają obowiązywać - jest to duże ułatwienie dla przedsiębiorców, gdyż nie będą zobowiązani do wyksięgowania kosztów nieopłaconych w ustawowo przewidzianym terminie.

Należy jednak pamiętać, że nowe przepisy obowiązywać będą dopiero odnośnie wydatków poniesionych w 2016 roku lub takich, które były poniesione wcześniej, ale których termin korekty przypada już na 2016 rok. W przypadku wydatków, w stosunku do których podatnik dokonał korekty do końca 2015 roku, a opłacił je w 2016 roku, należy zaliczyć je ponownie w koszty według starych zasad, czyli w dacie ich opłacenia.