Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązkowa korekta kosztów przy obrocie bezgotówkowym

Nie płacisz w terminie? Do końca 2015 r. czeka cię korekta kosztów!

Zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2012 roku o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (czyli tzw. trzecią ustawą deregulacyjną) ograniczeniu uległo prawo przedsiębiorcy do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków, które nie zostały faktycznie przez niego uregulowane. Innymi słowy, przedsiębiorca jest zobligowany do dokonania korekty kosztów, czyli wyksięgowania wydatku po upływie określonego w ustawie terminu.

Ważne!

Znowelizowane regulacje mają zastosowanie do nieuregulowanych kwot z faktur, które zaliczono do kosztów podatkowych od 1 stycznia 2013 roku do 31 grudnia 2015 roku.

W związku z powyższym nieuregulowanie kwoty wynikającej z faktury bądź innego dokumentu zakupu powoduje konieczność przeprowadzenia tzw. korekty kosztów podatkowych. Moment jej dokonania zależy od terminu płatności:

  • jeżeli wynosi on mniej niż 60 dni, korekta kosztów powinna mieć miejsce w miesiącu, w którym upływa 30. dzień od terminu płatności,

  • jeżeli wynosi on ponad 60 dni, korekta kosztów jest konieczna 90. dnia od daty zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych.

Obrót bezgotówkowy w rozliczeniach między przedsiębiorcami

Na obrót bezgotówkowy składają się transakcje finansowe realizowane z pominięciem gotówki. Wykorzystywane są w tym celu nowoczesne instrumenty płatnicze. Do najpopularniejszych należą:

  • polecenie przelewu,

  • weksel,

  • kompensata,

  • polecenie zapłaty,

  • świadczenie w miejsce wykonania,

  • nowacje.

W poniższej tabeli znajdują się wyjaśnienia niektórych z ww. pojęć.

Weksel to papier wartościowy. Osoba posiadająca prawa do weksla może domagać się od dłużnika zapłaty sumy na nim określonej. W sytuacji nieuzyskania pieniędzy może dochodzić jej na drodze sądowej, ewentualnie egzekucyjnej.

Kompensata ma miejsce wówczas, gdy dwa podmioty są jednocześnie względem siebie wierzycielami i dłużnikami. Każdy z nich może od drugiego zażądać zapłaty i jednocześnie sami są zobowiązani do zapłaty. W tym celu należy sporządzić odpowiednie oświadczenie o potrąceniu.

Świadczenie w miejsce wykonania (Datio in solutum) to instytucja cywilnoprawna. Występuje wówczas, gdy dłużnik w celu zwolnienia się ze zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie.

Nowacja to inny sposób zaspokajania zobowiązań. Za jej pomocą dłużnik zobowiązuje się spełnić inne albo nawet to samo świadczenie, ale z innej podstawy prawnej, gdy wierzyciel wyraża na to zgodę (nawet w sposób dorozumiany).

Korekta kosztów przy obrocie bezgotówkowym

Przyglądając się pojęciu uregulowania należności, należy posłużyć się zarówno konstrukcją cywilistyczną, jak również tą, którą wskazują przepisy podatkowe. Na podstawie Kodeksu cywilnego uregulowanie zobowiązania zostało unormowane jako zobowiązanie, które wygasło. Polega ono przede wszystkim na spłaceniu świadczenia poprzez np. dokonanie przelewu.

Zgodnie z wykładnią językową termin uregulowanie jest niczym innym jak uiszczeniem (czyli wywiązywaniem się z jakiegoś zobowiązania finansowego) należności, a w konsekwencji wygaśnięciem zobowiązania.

W związku z powyższym należy wyciągnąć wniosek, iż termin uregulowanie wskazuje na każdą dopuszczalną formę spełnienia świadczenia, które prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania. A jak wygląda uregulowanie zobowiązania w obrocie bezgotówkowym?

Przykładowo przy wekslu własnym, za pomocą którego wystawca przyrzeka zapłatę określonej sumy pieniężnej na rzecz wierzyciela, do uregulowania dochodzi w momencie jego wystawienia. Zdaniem organów podatkowych w tym wypadku nie dochodzi do korekty kosztów. Dodatkowo strony powinny rozważyć zawarcie między sobą odpowiedniej umowy, która będzie skutkować zaciągnięciem nowego zobowiązania wekslowego w miejsce dotychczasowego.

Koniec korekty kosztów od 2016 roku!

Przepisy odnośnie konieczności zmniejszania kosztów o kwotę nieopłaconych w ustawowym terminie wydatków obowiązują do końca 2015 roku. Oznacza to, że od 2016 roku przedsiębiorcy nie będą zmuszeni do ciągłego pamiętania o tym, aby najpierw wyksięgować jakiś wydatek, a następnie po dokonaniu zapłaty, zaksięgować go ponownie. Nowe zasady obowiązywać będą wobec wydatków poniesionych od 1 stycznia 2016 roku oraz wydatków z 2015 roku, których korekta przypadałaby na rok 2016.

Dodatkowo, w sytuacji, gdy w 2015 roku przedsiębiorca wyksięgował z kosztów nieopłacone w ustawowym terminie wydatki, a opłacił je w 2016 roku - należy postępować również według starych zasad, czyli wydatki te można ponownie zaliczyć w koszty w dacie ich opłacenia.