Poradnik Przedsiębiorcy

Wynajem maszyn i urządzeń budowlanych z obsługą i bez obsługi a odwrotne obciążenie

Począwszy od 1 stycznia 2017r. nastąpiła rewolucja w zmianach ustawy o VAT. Dodano obowiązek opodatkowania niektórych usług budowlanych z zastosowaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia, zgodnie z załącznikiem nr 14 ustawy o VAT. Wraz z objęciem usług tym mechanizmem pojawiło się szereg pytań i wątpliwości odnośnie do kwalifikacji konkretnych usług budowlanych w ramach odpowiedniego numeru PKWiU, bowiem od prawidłowego zakwalifikowania usługi zależy prawidłowość jej opodatkowania. Jak według znowelizowanych przepisów kształtuje się podatkowo wynajem wynajem maszyn i urządzeń budowlanych?

Odwrotne obciążenie w usługach

Zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia wiąże się z tym, że:

  1. wykonawca usług (z załącznika 14 do ustawy o VAT) dokonuje ich świadczenia na rzecz usługobiorcy
    i wystawia fakturę wykazując na niej ostateczną kwotę nie dodając przy tym kwoty podatku VAT.
    Natomiast na fakturze w miejsce stawki podatku VAT stosuje oznaczenia „—” bądź ”OO”, a ponadto obligatoryjnie dodaje na wystawionej fakturze adnotację „odwrotne obciążenie”,

  2. odbiorca usług (z załącznika 14 do ustawy o VAT), niezależnie od miesiąca otrzymania faktury, jest zobligowany do doliczenia podatku VAT należnego do kwoty wykazanej na fakturze oraz musi wykazać daną transakcję w rejestrze VAT po stronie sprzedaży w miesiącu wykonania usługi.
    Warto odnotować, iż odbiorca ma także prawo w rozliczeniu za miesiąc, w którym ujął daną transakcję nabycia usługi objętej odwrotnym obciążeniem w rejestrze VAT po stronie sprzedaży (podatek VAT należny) do jego odliczenia poprzez wykazanie go w rejestrze VAT zakupu.

W jakich warunkach wystąpi odwrotne obciążenie w usługach?

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o VAT, wobec usług wykazanych w załączniku nr 14 odwrotne obciążenie wystąpi w sytuacji, gdy:

  1. sprzedawcą usług jest podwykonawca, będący podatnikiem, który nie jest zwolniony podmiotowo z VAT (czyli ze względu na obroty poniżej 200 000 zł) i świadczy usługi wymienione w pozycji od nr 2 do nr 48 załącznika nr 14 do ustawy o VAT,

  2. nabywca usług jest czynnym podatnikiem VAT.

Zaznaczyć przy tym należy, iż generalny wykonawca zobligowany jest wystawić fakturę VAT sprzedaży ze stawką krajową podatku VAT, czyli w taki sposób, jak dla standardowych transakcji krajowych nie uwzględniających odwrotnego obciążenia. Zatem generalny wykonawca wystawiając fakturę doliczy do wartości wykonywanej przez siebie usługi właściwą stawkę podatku VAT.

Natomiast dla inicjacji odwrotnego obciążenia w ramach świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 14 do ustawy o VAT jedną ze stron uczestniczących w transakcji musi być podwykonawca, bowiem to on będzie zobligowany do wystawienia faktury sprzedaży za wykonaną usługę na rzecz generalnego wykonawcy albo kolejnego podwykonawcy bez doliczenia podatku VAT należnego.

Oprócz powyższego to podwykonawca świadczący usługi objęte mechanizmem odwrotnego obciążenia i przy zachowaniu powyższych warunków będzie zobligowany do comiesięcznego (jeżeli w danym miesiącu wystąpią tego typu transakcje) przekazywania do właściwego urzędu skarbowego krajowej informacji podsumowującej
w postaci formularza VAT-27, w której będą zawarte wszystkie transakcje sprzedaży usług objętych odwrotnym obciążeniem. Informację tę należy składać do 25 dnia miesiąca następnego po miesiącu sprzedaży powyższych usług.

Wynajem maszyn i urządzeń budowlanych z operatorem czy bez

Jak się okazało, z początkiem 2017r. nawarstwił się szereg problemów związanych z odwrotnym obciążeniem
w usługach budowlanych. Nie inaczej ma to miejsce w wynajmie maszyn i urządzeń budowlanych.

W załączniku nr 14 do ustawy o VAT próżno szukać usługi wynajmu maszyn i urządzeń budowlanych dlatego analizując te usługi w pierwszej kwestii należy zidentyfikować dany wynajem; czy:

  1. stanowi on wynajem i dzierżawę maszyn i urządzeń budowlanych oraz inżynierii lądowej i wodnej, bez obsługi bowiem tego typu wynajem jest sklasyfikowany pod numerem PKWiU 77.32.10.0 co wskazują liczne praktyki podatników uwzględnione w interpretacji indywidualnej z 17 sierpnia 2016r. Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy o sygn. ITPP1/4512-377/16/AJ, czy interpretacji indywidualnej z 14 stycznia 2016r. Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi o sygn. IPTPB1/4511-763/15-3/MH,

  2. stanowi on wynajem i dzierżawę maszyn i urządzeń budowlanych wraz z obsługą operatora, bowiem wtedy taka usługa winna być sklasyfikowana pod numerem PKWiU 43.99.90.0, co potwierdza Urząd Statystyczny pismem z 17 sierpnia 2016r., którego decyzja została uwzględniona w interpretacji indywidualnej z 1 grudnia 2016r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o sygn. 2461-IBPP2.4512.777.2016.1.BW.
    Wskazać należy, że w załączniku nr 14 do ustawy o VAT zawierającym wykaz usług objętych odwrotnym obciążeniem znajdują się usługi sklasyfikowane pod numerem  PKWiU 43.99.90.0 jako roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych.

Warto podkreślić, iż w wyjaśnieniach PKWiU pod numerem 43.99.90.0 widnieją:

  1. roboty związane z wznoszeniem kominów przemysłowych,

  2. roboty związane z wyłożeniem okładzinami ogniotrwałymi pieców itp.,

  3. roboty związane z budową odkrytych basenów pływackich,

  4. roboty związane z budową kominków ozdobnych,

  5. roboty związane z czyszczeniem obiektów budowlanych na zewnętrz za pomocą pary wodnej, piaskowania i podobnych metod,

  6. wynajem dźwigów i pozostałego sprzętu budowlanego wraz z obsługą, które nie są przeznaczone dla określonych usług budowlanych,

  7. pozostałe specjalistyczne usługi budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane.

Natomiast wyłączone z tej grupy są usługi:

  1. wynajmu sprzętu budowlanego wraz z obsługą, który to sprzęt jest przeznaczony dla określonych usług budowlanych sklasyfikowanych w odpowiednich grupowaniach sekcji F (czyli PKWiU 41 do 43),

  2. wynajmu i dzierżawy maszyn i urządzeń budowlanych bez obsługi, sklasyfikowanych w 77.32.10.0.

Natomiast w wyjaśnieniach PKWiU pod numerem 77.32.10.0 widnieją usługi wynajmu i dzierżawy:

  1. maszyn i urządzeń budowlanych oraz inżynierii lądowej i wodnej, bez obsługi,

  2. ciągników budowlanych i do robót ziemnych, równiarek drogowych, koparek, walców, spycharek, ładowarek, rusztowań i platform bez ich wznoszenia i demontażu, baraków budowlanych itp.

Ponadto grupa ta nie obejmuje:

  1. wynajmu i dzierżawy maszyn i urządzeń budowlanych oraz inżynierii lądowej i wodnej, z obsługą, sklasyfikowanych w odpowiednich grupowaniach Sekcji F.