Poradnik Przedsiębiorcy

Odwrotne obciążenie w transakcjach krajowych

W praktyce, transakcje w stosunku do których ma zastosowanie odwrotne obciążenie sprawiają wiele trudności podatnikom. W szczególności dotyczą one prawidłowego rozliczenia podatku VAT. Kwestią, która odróżnia tradycyjną sprzedaż od tej objętej odwrotnym obciążeniem, jest to, że nabywca jest zobowiązany do naliczania podatku VAT.

Zasady transakcji odwrotnego obciążenia

Co do zasady, podatnicy dokonujący sprzedaży towarów wymienionych w załączniku nr 11 ustawy o VAT powinni wystawiać faktury bez wykazanej stawki podatku. Dodatkowo na dokumencie musi się znaleźć adnotacja określająca, że jest to transakcja objęta odwrotnym obciążeniem, gdzie to nabywca towarów zobowiązany jest do naliczenia podatku VAT.

Jednak aby zastosowanie odwrotnego obciążenia było możliwe, muszą zostać spełnione warunki określone w art. 17 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:

  • sprzedawcą towarów jest podatnik, u którego sprzedaż nie jest zwolniona z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 (ze względu na wysokość obrotów do 200 tys. zł),
  • nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,
  • dostawa nie jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub w art. 122.

Jak wynika z art. 29a ust. 1, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy. Zatem aby poprawnie rozliczyć omawianą transakcję, nabywca musi opodatkować kwotę wykazaną na fakturze otrzymanej od dostawcy.

Odwrotne obciążenie - rozliczenie podatku VAT

Przy księgowaniu transakcji z odwrotnym obciążeniem, w celu naliczenia podatku VAT, podatnik nie ma obowiązku wystawiania dokumentu wewnętrznego, co oznacza, że podatek może obliczyć na fakturze otrzymanej od dostawcy, a następnie ująć go bezpośrednio w rejestrach VAT.

Czynni podatnicy VAT mają prawo do odliczenia naliczonego podatku, jeżeli nabyte towary będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Co do zasady odliczenie jest możliwe w okresie, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy. Jednocześnie musi zostać spełniony warunek, iż podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu transakcji odwrotnego obciążenia w deklaracji podatkowej (VAT-7, VAT-7K), w której jest on zobowiązany rozliczyć ten podatek.

Odwrotne obciążenie w praktyce

Z przyczyn praktycznych w celu prawidłowego rozliczenia odwrotnego obciążenia warto posiłkować się inteligentnymi systemami księgowymi. Jak prosto rozliczyć wydatek, gdzie VAT rozlicza nabywca, pokażemy na przykładzie interaktywnego systemu księgowości internetowej wFirma.pl.

  1. Wydatek należy wprowadzić, wypełniając podstawowe pola księgowe wymagane przez system,

  2. W kolejnym kroku zaznacza się kratkę - VAT nalicza nabywca,

  3. Zapisując księgowanie w systemie, automatycznie umieszczamy równolegle nabycie do rejestru sprzedaży VAT i zakupu.

I na tym koniec, system automatycznie poprawnie rozliczy całą operację księgową.