Poradnik Przedsiębiorcy

Metoda kasowa VAT a rozliczenie miesięczne

Metoda kasowa VAT stanowi szczególną zasadę rozliczania podatku VAT. Metoda ta charakteryzuje się odmiennym od ogólnego momentem rozliczenia podatku VAT zarówno należnego, jak i naliczonego. Korzystanie z metody kasowej rozliczania VAT nie jest dostępne dla wszystkich podatników. Metoda kasowa VAT zarezerwowana jest bowiem dla tzw. “małych podatników”.

Kim jest mały podatnik?

Status małego podatnika mogą przyjąć przedsiębiorstwa, których wartość sprzedaży brutto w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty równowartości 1 200 000 euro. Ponadto za małych podatników uznaje się także przedsiębiorstwa wynagradzane prowizyjnie, np. przedsiębiorstwa maklerskie czy przedsiębiorstwa zarządzające funduszami inwestycyjnymi. W takim przypadku, aby uzyskać status małego podatnika, kwota prowizji czy też wynagrodzenia nie może przekroczyć równowartości 45 000 euro.

Przy czym przeliczenia kwot na złotówki wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Ważne!

Limit sprzedaży uprawniający do korzystania ze statusu małego podatnika w 2017 roku wynosi 5 157 000 zł.

Natomiast dla podatników wynagradzanych prowizyjnie limit ten wynosi 193 000 zł.

Metoda kasowa VAT - na czym polega?

Metoda kasowa VAT, co do zasady polega na rozliczaniu podatku VAT zarówno należnego (od sprzedaży), jaki i naliczonego (od zakupów) dopiero w momencie dokonania płatności.

W związku z tym jeśli podatnik dokona sprzedaży towarów bądź usług i nie otrzyma za nie zapłaty, to nie ma obowiązku wykazywania i odprowadzania podatku VAT z tytułu tej transakcji.

Ważne!

Jak wynika z art. 106e ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT podatnicy stosujący metodę kasową zobowiązani są do umieszczania na fakturach sprzedaży adnotacji “metoda kasowa”.

Rozpoczęcie rozliczania VAT metodą kasową

Podatnik, który chce rozliczać podatek VAT metodą kasową, powinien zawiadomić o tym pisemnie właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o VAT zawiadomienie to należy złożyć do końca miesiąca poprzedzającego okres, od którego podatnik ma zamiar stosować metodę kasową.

Ważne!

Wyboru metody kasowej do rozliczeń podatku VAT można dokonać również w trakcie trwania roku podatkowego.

Jeśli jednak podatnik wybierze metodę kasową do rozliczania VAT, to może z niej zrezygnować dopiero po upływie 12 miesięcy jej stosowania.

Zawiadomienie o wyborze metody kasowej następuje poprzez złożenie druku VAT-R. Wówczas w dokumencie tym należy zawrzeć informację o wyborze metody kasowej rozliczania VAT, a także wskazać okres, od którego metoda ta będzie stosowana.

Termin powstania obowiązku podatkowego w metodzie kasowej

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o VAT, u małego podatnika, który rozlicza VAT metodą kasową, obowiązek podatkowy powstaje:

  • z dniem otrzymania całości lub części zapłaty - przy świadczeniu usług lub dokonywaniu dostawy towarów na rzecz czynnych podatników VAT,

  • z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, jednak nie później niż 180. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - przy świadczeniu usług lub dokonywaniu dostawy towarów na rzecz podatników niebędących czynnymi podatnikami podatku VAT.

Należy mieć na względzie, że jeśli podatnik otrzyma tylko część należnej zapłaty, to obowiązek podatkowy powstaje w stosunku do tej uregulowanej kwoty.

Istotne znaczenie ma również fakt, że w przypadku transakcji zawieranych z zagranicznymi kontrahentami metoda kasowa nie ma zastosowania. W takim przypadku, niezależnie od korzystania z metody kasowej, obowiązek podatkowy powstaje na zasadach przewidzianych dla tego typu transakcji.

Przykład 1.

Podatnik rozliczający się za pomocą metody kasowej dokonał sprzedaży towarów w marcu 2017 roku na rzecz czynnego podatnika podatku VAT. Jednak za sprzedane towary nie otrzymał zapłaty.

W takim przypadku obowiązek podatkowy z tytułu podatku VAT nie powstanie, za sprzedany towar podatnik nie otrzymał bowiem zapłaty.

Przykład 2.

Podatnik rozliczający VAT metodą kasową dokonał sprzedaży towarów w lutym 2017 roku na rzecz przedsiębiorcy niebędącego czynnym podatnikiem podatku VAT. Zapłaty za dostarczony towar nie otrzymał.

Pomimo nieotrzymania zapłaty powstaje obowiązek podatkowy. Wówczas sprzedaż należy wykazać po 180 dniach od wydania towaru, a więc w sierpniu 2017 roku. Podatek VAT od tej transakcji wykazuje się w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2017 roku (przy założeniu, że podatnik składa deklarację VAT w okresach kwartalnych).

Stosowanie metody kasowej a miesięczne rozliczanie podatku VAT

W sytuacji, gdy podatnik, który prowadzi już działalność decyduje się na rozliczanie podatku VAT metodą kasową, zobowiązany jest do rozliczania podatku VAT kwartalnie. Wynika to z art. 99 ust. 2 ustawy o VAT.

W związku z tym co trzy miesiące składa w urzędzie skarbowym deklarację VAT na formularzu VAT-7K. Deklarację VAT-7K należy złożyć w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale, którego deklaracja dotyczy. Jeśli 25. dzień miesiąca przypada w dzień wolny od pracy, to termin złożenia deklaracji przesuwa się na najbliższy przypadający dzień roboczy.

Ważne!

Jeśli chodzi o "nowych" podatników, czyli tych którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej, są oni zobowiązani do składania deklaracji VAT w okresach miesięcznych. 

W związku z tym podatnik nawet jeśli podatnik jako metodę rozliczania VAT wybrał metodę kasową to przez pierwsze 12 miesięcy prowadzenia działalności zobowiązany jest do składania deklaracji VAT w okresach miesięcznych.

Więcej na ten temat w artykule: Likwidacja kwartalnego VAT - kogo dotyczy.