Poradnik Przedsiębiorcy

Metoda kasowa a kwartalne rozliczenie VAT

Chciałbym stosować metodę kasową na gruncie podatku VAT, rozliczając się jednocześnie kwartalnie. Kiedy zatem metoda kasowa a kwartalne rozliczenie VAT jest możliwe? Co w takiej sytuacji z plikiem JPK_VAT, w jakich okresach musi być on generowany?

Jacek, Jelenia Góra

Metodę kasową w VAT mogą stosować firmy, które posiadają status małego podatnika. Tak więc ten sposób rozliczania na gruncie podatku VAT mają prawo wybrać wszyscy przedsiębiorcy, których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro. Ze względu na fakt, że jest to dość wysoka kwota, bardzo duża część polskich przedsiębiorstw może wybrać metodę kasową jako sposób rozliczania podatku VAT. Czy zatem metoda kasowa a kwartalne rozliczenie VAT jest dopuszczalne w polskim prawie? Odpowiedź w niniejszym artykule.

Metoda kasowa VAT – podstawowe zasady

Przedsiębiorca decydując się na wybór metody kasowej na gruncie podatku VAT, ma obowiązek zgłosić tę informację do urzędu skarbowego na formularzu VAT-R. Gdy jest to zmiana dotychczasowego wpisu – jako cel złożenia druku należy wskazać aktualizację. Dokument ten należy dostarczyć w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który podmiot będzie stosował metodę kasową.

Podatnik, wybierając metodę kasową, ma obowiązek stosować ją zarówno po stronie podatku VAT należnego (od sprzedaży), jak i naliczonego (od zakupów).

Obowiązek podatkowy w VAT a metoda kasowa

W przypadku sprzedaży obowiązek podatkowy powstaje w okresie przypadającym na datę uzyskania płatności od klienta. Wówczas wartość podatku VAT należnego przypadającego do zapłaty do urzędu skarbowego jest ujęta w deklaracji VAT w momencie otrzymania zapłaty za daną transakcję (lub jej część). Jeśli dostawa towarów lub świadczenie usług jest dokonywane na rzecz podmiotu niebędącego czynnym podatnikiem VAT, to obowiązek podatkowy powstaje z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180 dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.Jeżeli wykorzystujemy metodę kasową na gruncie podatku VAT, otrzymanie zapłaty od kontrahenta za sprzedane towary/wykonane usługi w części powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części

Metoda kasowa a odliczenie VAT naliczonego

W przypadku faktur zakupowych, czyli na gruncie podatku VAT naliczonego, jego kwotę można odliczyć dopiero w dacie, w której przedsiębiorca dokona faktycznej płatności za dany dokument. Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego powstaje więc po faktycznym zapłaceniu za fakturę. Jeśli faktura została zapłacona w części, to przysługuje prawo do odliczenia VAT-u tylko od tej opłaconej części. Ponadto należy pamiętać, iż podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku w okresie zapłaty (czyli w okresie powstanie prawa do odliczenia) oraz w jednym z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Metoda kasowa a kwartalne rozliczenie VAT

Zgodnie z art. 99 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług przedsiębiorca rozpoczynający działalność gospodarczą przez pierwszych 12 miesięcy ma obowiązek składania deklaracji VAT w okresach miesięcznych. W związku z tym, nawet jeśli podatnik jako zasadę rozliczania podatku VAT wybiera metodę kasową, przez pierwszy rok swojej działalności zobowiązany jest do generowania i wysyłania deklaracji za okresy miesięczne. Należy podkreślić, że powyższy termin rozpoczyna się od daty rejestracji do VAT – nie od daty rejestracji firmy.

Z kolei, gdy podatnik prowadzi już działalność gospodarczą oraz zdecyduje się na rozliczanie podatku VAT metodą kasową, zgodnie z art. 99 ust. 2 ustawy o VAT zobowiązany jest do rozliczenia podatku VAT w okresach kwartalnych na formularzu VAT-7K – nie występuje tutaj prawo wyboru pomiędzy rozliczeniem miesięcznym oraz kwartalnym. W przypadku metody kasowej bowiem rozliczenie na gruncie podatku VAT obowiązkowo ma charakter kwartalny – wyjątek stanowią jedynie przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą. Należy więc pamiętać, że po upływie pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej przy stosowaniu metody kasowej należy przejść na kwartalny tryb rozliczania się na gruncie podatku VAT. W tym celu po upływie roku, przechodząc z rozliczania miesięcznego na kwartalny, firma zobowiązana jest do złożenia aktualizacyjnego formularza VAT-R.

Art. 99 ustawy o podatku od towarów i usług
1. Podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2–10, art. 130c i art. 133. 
2. Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale.

Podatnik rozliczający się metodą kasową deklarację VAT generuje co kwartał, a wiec do 25. dnia kolejnego miesiąca po kwartale, za który deklaracja jest składana.Wyjątek stanowi jedynie pierwszych 12 miesięcy prowadzenia działalności, kiedy to podatnik pomimo stosowania metody kasowej zobowiązany jest na gruncie podatku VAT do składania deklaracji VAT w okresach miesięcznych. Wówczas deklarację VAT składa się do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym.

Należy tutaj zwrócić szczególną uwagę, że co do zasady plik JPK_VAT od stycznia 2018 mają obowiązek generować wszyscy czynni podatnicy VAT w okresach miesięcznych. Tak więc w przypadku metody kasowej deklaracje VAT należy generować w okresach kwartalnych, natomiast plik JPK_VAT w okresach miesięcznych. 

Ważne jest tutaj również, że podatnicy stosujący kasową metodę rozliczania VAT wystawiają faktury na takich samych zasadach co pozostali podatnicy, przy czym faktury przez nich wystawione muszą w swej treści zawierać wyrazy „metoda kasowa”.

Metoda kasowa w systemie wFirma.pl

W systemie wFirma.pl mały podatnik, który wybrał kasową metodę rozliczania z VAT, w celu wystawiania faktur z odpowiednimi oznaczeniami powinien w zakładce USTAWIENIA » PODATKI » PODATEK VAT zaznaczyć pole METODA KASOWA.

Metoda kasowa a kwartalne rozliczenie vat w systemie

Następnie w celu wystawienia faktury należy przejść do zakładki PRZYCHODY » SPRZEDAŻ » WYSTAW » FAKTURĘ, po czym należy uzupełnić dane zgodnie ze stanem faktycznym. System automatycznie dopasuje fakturę do wybranej metody, tj.:

  • w sytuacji, gdy faktura dotycząca sprzedaży na rzecz podmiotów niebędących vatowcami nie zostanie opłacona w ciągu 180 dni od daty sprzedaży wskazanej na fakturze, wówczas system automatycznie ujmie podatek VAT w Rejestrze sprzedaży VAT na ostatni dzień miesiąca, w którym przypada 180 dzień. Natomiast wartość netto z faktury zostanie zaksięgowana w księdze przychodów i rozchodów pod datą sprzedaży wskazaną na fakturze;

  • w sytuacji, gdy faktura dotycząca sprzedaży na rzecz podatnika VAT nie zostanie opłacona, dokument nie będzie ujęty w rejestrach VAT sprzedaży. Natomiast wartość netto z faktury zostanie zaksięgowana w księdze przychodów i rozchodów pod datą sprzedaży lub wystawienia w zależności od tego, która będzie wcześniejsza.