Poradnik Przedsiębiorcy

Podatek zryczałtowany często jest bardziej uciążliwy niż podatek liniowy

Każdy przedsiębiorca rozpoczynający prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej zobowiązany jest do wyboru formy opodatkowania. Najmniej problematycznymi formami są podatek liniowy lub podatek zryczałtowany od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, na który składa się karta podatkowa oraz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Karta podatkowa

Ta forma przeznaczona jest dla podatników prowadzących ściśle określone rodzaje działalności gospodarczej: usługowej, wytwórczo-usługowej i handlowej, wyłącznie na terytorium kraju. Przepisy dotyczące karty podatkowej (głównie ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z dnia 20 listopada 1998 r. oraz obwieszczenia ministra) dość szczegółowo określają zakres i rozmiar poszczególnych rodzajów działalności, a także warunki, w jakich dana działalność powinna być prowadzona, gdy przy jej rozliczaniu ma być zastosowana karta podatkowa. W ten sposób działalność rozliczają m.in. zegarmistrz, krawiec, fryzjer czy taksówkarz.

Nie każdy zegarmistrz czy fryzjer może się jednak rozliczać na podstawie karty podatkowej. Spełnione muszą być m.in. warunki:

  • prowadząc działalność nie można korzystać z usług innych firm (oprócz specjalistycznych), jak też zatrudniać osób na umowę zlecenia i umowę o dzieło do wykonywania prac związanych z tą działalnością, można natomiast zatrudniać takie osoby na umowę o pracę do limitu maksymalnego stanu zatrudnienia;
  • współmałżonek nie może prowadzić osobnej działalności o takim samym charakterze, natomiast nie jest wykluczona współpraca małżonka w ramach jednej działalności.

W przypadku karty podatkowej nie ma z góry ustalonych stawek podatku (jak w ryczałcie ewidencjonowanym), przyporządkowanych do określonych czynności. Decyzję o wysokości podatku wydaje co roku naczelnik urzędu skarbowego.

Przy wydawaniu decyzji o stawce podatku brane pod uwagę są:

  • rodzaj i zakres prowadzonej działalności,
  • liczba zatrudnionych pracowników,
  • liczba mieszkańców miejscowości, na terenie której prowadzona jest działalność.

W związku z tym można zauważyć, że w przypadku karty podatkowej wysokość podatku nie zależy od uzyskiwanej wielkości dochodu czy przychodu z działalności.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Podlegają mu przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym także działalności prowadzonej w formie spółki jawnej osób fizycznych, spółki partnerskiej, której wspólnikami są wyłącznie osoby wykonujące wolny zawód oraz spółki cywilnej osób fizycznych.

Z tej formy opodatkowania można skorzystać, gdy nie korzysta się z karty podatkowej oraz bez względu na wysokość przychodów w momencie rozpoczęcia działalności w roku podatkowym (kiedy uzyska się pierwszy przychód), przy czym rozpoczęciem działalności nie jest przebranżowienie lub zmiana wspólnika czy umowy spółki. Natomiast jeśli w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadziło się działalność, posiada się prawo do ryczałtu, gdy w poprzednim roku uzyskało się przychody z tej działalności prowadzonej samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 250 tys. euro lub uzyskało się przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, gdzie suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 250 tys. euro.

Należy zaznaczyć, że podatek ryczałtowy opłaca się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania. Stawki podatku zależą od tego z jakiego tytułu uzyskiwane są przychody i są następujące:

  • 20% - przychody z tytułu wykonywania niektórych wolnych zawodów, m.in. lekarz, stomatolog, tłumacz przysięgły;
  • 17,5% - przychody ze świadczenia określonych usług niematerialnych, m.in. wynajmu samochodów osobowych, usług parkingowych, pośrednictwa w handlu hurtowym;
  • 8,5% - od przychodów z wybranych usług, m.in. najmu i dzierżawy (do kwoty 4.000 euro), gastronomicznych w zakresie sprzedaży alkoholu powyżej 1,5% czy usług związanych z prowadzeniem przedszkoli;
  • 5,5% - działalność wytwórcza i budowlana;
  • 3% - handel i usługi gastronomiczne z wyjątkiem tych objętych stawką 8,5%.

Podatek liniowy

Kolejną formę rozliczeń z tytułu podatku dochodowego stanowi podatek liniowy w wysokości 19%. Taką stawkę płaci się bez względu na wielkość osiągniętego dochodu. Podatek liniowy obowiązuje jedynie przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą lub prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. Jednakże nie każdy prowadzący pozarolniczą działalność może wybrać taką formę rozliczeń. Liniowej stawki podatku nie mogą wybrać przedsiębiorcy uzyskujący przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadające czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym - w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. W takiej sytuacji wybór stawki liniowej możliwy będzie dopiero po upływie roku czasu.

Może się wydawać, że podatek zryczałtowany jest najłatwiejszą formą opodatkowania. Plusem jest uproszczona ewidencja lub całkowity brak obowiązków ewidencyjnych oraz stosunkowo niskie stawki podatku. Jednak korzystanie z tej formy rozliczenia wiąże się głównie z brakiem możliwości zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W rozliczeniu bowiem pod uwagę bierze się jedynie przychody z prowadzonej działalności. Nie wszyscy również kwalifikują się do korzystania z opodatkowania w formie ryczałtu a w przypadku karty podatkowej wysokość stawki poznajemy dopiero po uzyskaniu decyzji od Naczelnika urzędu skarbowego. Dlatego też na tle zryczałtowanego podatku dochodowego podatek liniowy jest bardziej przejrzysty.