Poradnik Przedsiębiorcy

Ustalenie rezydencji podatkowej – poznaj nowe objaśnienia MF!

Ustalenie rezydencji podatkowej sprawia podatnikom wiele trudności. Ministerstwo Finansów wyszło temu naprzeciw, wydając nowe objaśnienia do zasad ustalania rezydencji podatkowej. Sprawdziliśmy, jak należy interpretować przepisy w tym zakresie.

Co wpływa na ustalenie rezydencji podatkowej?

Ministerstwo Finansów w objaśnieniach z 29 kwietnia br. poruszyło kwestie związane z ustaleniem miejsca zamieszkania osób fizycznych, a także w zakresie obowiązku podatkowego wynikającego z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Obowiązek podatkowy

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne posiadające zamieszkanie na terytorium Polski podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów; podatnicy ci mają zatem nieograniczony obowiązek podatkowy.

Ustawodawca wskazuje dodatkowo na podatników, którzy mogą posiadać ograniczony obowiązek podatkowy, który w brzmieniu art. 3 ust. 2a ustawy o PIT dotyczy osób fizycznych, które nie mają miejsca zamieszkania w Polsce i podlegają obowiązkowi podatkowemu wyłącznie od dochodów (przychodów) uzyskanych na terytorium Polski.

Określenie miejsca zamieszkania

Warunki definiujące miejsce zamieszkania zostały wskazane w art. 3 ust. 1a ustawy o PIT, w brzmieniu którego za osobę posiadającą miejsce zamieszkania w Polsce uznaje się:

  • osobę, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych 

lub

  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Centrum interesów życiowych

W celu ustalenia rezydencji podatkowej należy także zwrócić uwagę na kwestie posiadania ośrodka interesów życiowych w Polsce, które rozpatruje się pod kątem centrum interesów osobistych oraz centrum interesów gospodarczych.

Jak wskazuje Ministerstwo Finansów w objaśnieniach: „centrum, czyli »skoncentrowanie« interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej itp. W praktyce, czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci”.

W przypadku osób samotnych na centrum interesów osobistych wskazuje kraj, w którym podatnik prowadzi gospodarstwo domowe.
Z kolei jeśli mowa o centrum interesów gospodarczych – jak objaśnia Ministerstwo Finansów – „w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.”.

Pobyt w kraju przez okres powyżej 183 dni

Resort finansów wskazuje, że za pobyt dłuższy niż 183 dni w danym roku kalendarzowym nie uznaje się wyłącznie pobytu nieprzerwanego przez podatnika. Akceptuje się także pobyt przerywany, niemniej jednak należałoby ustalić liczbę dni pobytu w danym czasie, i sprawdzić, czy nie przekroczyła ona 183.