Poradnik Przedsiębiorcy

Eksport towarów ze stawką 0% VAT w szczególnych warunkach realizacji zamówienia

Dokonywanie eksportu towarów wiąże się z koniecznością harmonijnego zorganizowania wielu elementów składających się na przeprowadzenie kompletnego zlecenia. Początek to otrzymanie zamówienia od klienta, z którym następnie należy omówić i przedyskutować wszelkie warunki zamówienia i późniejszej dostawy produktu wraz z warunkami finansowymi. Następnie proces realizacji wchodzi w fazę ułożenia planu i harmonogramu czasowego wykonania produktu wraz z dostosowaniem produkcji do konkretnych potrzeb klienta z jednoczesnym kompletowaniem potrzebnych części i elementów. W końcu produkt jest gotowy, jednakże powstaje pytanie o możliwość opodatkowania otrzymanych przedpłat na eksport towarów stawką 0% VAT skoro tak specyficzny był cały proces produkcji wraz z warunkami dostawy?

Produkcja i eksport towarów dostosowanych do indywidualnych potrzeb klienta

Czynny podatnik VAT prowadzi w Polsce działalność polegającą na produkcji, obróbce oraz montażu stolarki budowlanej, elementów aluminiowych i konstrukcji metalowych. Procesy przyczyniają się także do wytworzenia m.in. płyt elewacyjnych, drzwi przeciwpożarowych czy różnych elementów przeszklonych. Podatnik sprzedaje swoje wyroby zarówno w kraju, jak i za granicą. Wytworzone produkty są ściśle dopasowane do potrzeb klienta stąd też zarówno produkcja, jak i późniejsze dostosowanie produktu wymaga zindywidualizowanego ułożenia całego procesu produkcyjno - przetworzeniowego a także ewentualnego późniejszego montażu.

Specyfika zamówienia a przesłanki na eksport towarów ze stawką 0% VAT

Po podpisaniu z klientem umowy, a następnie utworzeniu projektu produktu i skompletowaniu wszystkich części, podatnik tworzy plan oraz układa proces produkcji z jednoczesnym dostosowaniem specyfiki jego przebiegu w trakcie trwania wytwarzania produktu. Pełna realizacja zamówienia trwa od 6 tygodni do nawet 18 tygodni. Należy przede wszystkim podkreślić, iż wytworzenie tylko niektórych elementów nie powoduje możliwości wcześniejszego ich wysłania do klienta a dopiero wytworzenie całości stanowi gotowy produkt do zamontowania. Z uwagi na specyfikę produkowanych elementów nie ma możliwości przyspieszenia procesu wytworzenia, bowiem produkt wymaga zachowania wysokiej jakości i specyfiki kształtów zgodnie z oczekiwaniem i zamówieniem klienta. Zaznaczyć również należy, iż każda zawarta umowa z kontrahentem zawiera szczegółowy harmonogram realizacji zamówienia oraz końcowy termin wykonania dostawy. Podatnik na ogół przygotowuje produkt do transportu przez przewoźnika działającego w imieniu klienta.

Pobranie zaliczki w celu zabezpieczenia realizacji zamówienia

Z uwagi na chęć zabezpieczenia części należności w stosunku do danego zamówienia, podatnik otrzymuje zaliczki od kontrahentów z poza Unii Europejskiej na różnym etapie procesu produkcji. W tej sytuacji podatnik najbardziej zastanawia się, czy ze względu na powyższe okoliczności będzie mógł opodatkować stawką 0% VAT późniejszy wywóz towarów (eksport towarów) niż w ciągu dwóch miesięcy (od miesiąca następnego po miesiącu wpływu zaliczki), czy jednak będzie musiał skorygować podatek VAT na 23%.

Zaliczka przed dokonaniem eksportu a obowiązek podatkowy w VAT obliguje podatnika do wywozu towarów w ciągu 2 miesięcy, jak i posiadania w tym czasie dokumentów celnych.

W tym wypadku należy wpierw przytoczyć art. 41 ust. 9a ustawy o VAT, który mówi, iż gdy podatnik otrzymał całość lub część zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów (zaliczka), stawkę podatku VAT 0% w eksporcie tych towarów można zastosować w odniesieniu do otrzymanej zapłaty, jednak podatnik będzie zobowiązany do:

  1. dokonania wywozu towarów w terminie 2 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę oraz
  2. dysponowania w tym terminie dokumentami celnymi, potwierdzające, że eksport towarów został dokonany.

Które dokumenty celne stanowią potwierdzenie wywozu towarów?

W myśl art. 41 ust. 6a ustawy o VAT dokumentem celnym potwierdzającym wywóz towarów, a więc fakt, że eksport towarów został dokonany, jest w szczególności:

  1. dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu,
  2. dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność,
  3. zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.

Zatem jeżeli podatnik otrzyma zaliczkę w 07/2018 r., wówczas będzie zobowiązany wykazać stawkę 0% VAT na otrzymaną zaliczkę, jeżeli do końca 09/2018 r.:

  1. dokona wywozu towarów oraz
  2. będzie dysponował dokumentem celnym potwierdzającym dokonanie tego wywozu towarów poza terytorium UE (eksport towarów).

Szczególne warunki dostawy a eksport towarów ze stawką 0% VAT

Jednakże podatnik będzie także miał prawo zastosować stawkę 0% VAT na otrzymaną zaliczkę na poczet eksportu towarów, gdy towar zostanie wywieziony w terminie późniejszym niż dwa miesiące, jeżeli będzie to uzasadnione specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw, potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów.

Na mocy art. 41 ust. 9b ustawy o VAT oraz na gruncie wydanych do tej pory linii orzeczniczych można uznać, iż w związku z wyżej opisanymi okolicznościami eksportu, uwzględniającymi cały proces od zamówienia do dostawy - podatnik zachowa prawo do zastosowania stawki 0% VAT w stosunku do otrzymanych zaliczek na poczet eksportu towarów, w sytuacji wywozu towaru w terminie późniejszym niż dwa miesiące (licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę), jeżeli zostaną spełnione podstawowe warunki:

  1. w przedstawionych wyżej okolicznościach podatnik wyraźnie zasygnalizował, iż przekroczenie ustawowego terminu wywozu towarów (2 miesiące) spowodowane jest specyfiką realizowanej dostawy wyrobów metalowych, drewnianych czy szklanych. Podatnik obiektywnie ocenił możliwości procesu produkcji w aspekcie indywidualnego dostosowania jej do potrzeb klienta bez możliwości przyspieszenia z uwagi na zachowanie jakości i końcowego efektu. Istota zamówień oraz wymogi stawiane przez klientów, co do formy tych produktów wymagają dłuższego jak wskazał podatnik okresu realizacji zamówienia. Specyfika realizacji przedmiotowego zamówienia jest zatem mocno powiązana z możliwym okresem faktycznego wywozu towarów,
  2. uzgodnienia oraz zapisy umowy wskazują także na zaistnienie wyjątkowej specyfiki realizacji danej dostawy,
  3. termin eksportu towarów jest określony poprzez warunki uzgodnione przez obie strony. Termin ten stanowi też możliwy okres czasu na wykonanie zamówienia z uwzględnieniem wszystkich wymogów i potrzeb klienta.

Uwzględniając powyższe, podatnik będzie miał prawo do zastosowania stawki 0% VAT w stosunku do otrzymywanych zaliczek dla wywozu towarów w terminie późniejszym niż 2 miesiące od otrzymania zaliczki (licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał zaliczkę), ponieważ:

  1. warunki i terminy eksportu towarów są zidentyfikowane w umowie,
  2. specyfika realizacji dostawy wynika ze specyfiki zamówienia sprecyzowanego w zawieranych umowach handlowych oraz obopólnych, udokumentowanych uzgodnieniach, co do warunków dostawy,
  3. Wymogi, jakość i potrzeby klienta wymagają wyprodukowanie towaru wraz z dostosowaniem do zindywidualizowanego charakteru produktu.

Powyższe stanowisko potwierdza również interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 25.01.2017 r. o sygn. 0461-ITPP3.4512.822.2016.1.MD a także interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12.10.2017 r. o sygn. 0114-KDIP1-2.4012.430.2017.1.KT.