Poradnik Przedsiębiorcy

Transakcje z Wielką Brytanią – zmiana z WDT na eksport towarów

Z początkiem 2021 roku doszło do faktycznego wyjścia Wielkiej Brytanii ze struktur Unii Europejskiej. Zdarzenie to spowodowało konieczność wprowadzenia wielu zmian w zakresie obowiązujących przepisów. Podobnie sytuacja przedstawia się odnośnie do podatku VAT. W szczególności zajmiemy się kwestią zmiany kwalifikacji dostawy towarów z WDT na eksport towarów. Opisujemy jak rozliczać transakcje z Wielką Brytanią!

Wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

Wielka Brytania opuściła UE 1 lutego 2020 roku. Jednak celem zabezpieczenia interesów obu stron umowy o wystąpieniu wprowadzono okres przejściowy, który trwał do 31 grudnia 2020 roku.

W owym okresie przejściowym Wielka Brytania była traktowana na dotychczasowych zasadach, co oznacza, że obowiązywały stare reguły rozliczania wzajemnych transakcji pomiędzy konkretnym krajem UE a Wielką Brytanią. Wielka Brytania uczestniczyła w jednolitym rynku unijnym, co oznacza, że podlegała pod unijną Dyrektywę VAT oraz nadal była traktowana jako członek unii celnej.

Transakcje z Wielką Brytanią jako WDT

W świetle powyższego w okresie do 31 grudnia 2020 roku dostawa towarów dokonywana do Wielkiej Brytanii była uważana za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT).

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 13 ustawy VAT przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.

Ponadto WDT ma miejsce pod warunkiem, że nabywca towarów jest:

  1. podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;

  2. osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;

  3. podatnikiem podatku od wartości dodanej lub osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, działającymi w takim charakterze na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, niewymienionymi w pkt 1 i 2, jeżeli przedmiotem dostawy są wyroby akcyzowe, które, zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym, są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy lub procedurą przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą;

  4. podmiotem innym niż wymienione w pkt 1 i 2, działającym (zamieszkującym) w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, jeżeli przedmiotem dostawy są nowe środki transportu.

Powyższy przepis wyraźnie zatem wskazuje, że z WDT mamy do czynienia wyłącznie w sytuacji, gdy towar jest przemieszczany pomiędzy krajami UE. 

Do 31 grudnia 2020 roku wszelkie transakcje polegające na dostawie towarów z krajów UE (w tym z Polski) do Wielkiej Brytanii były kwalifikowane jako WDT.

Transakcje z Wielką Brytanią jako eksport towarów

Powyższy sposób rozliczenia uległ zmianie, począwszy od 1 stycznia 2021 roku. Z tą bowiem datą Wielką Brytanię przestał obowiązywać okres przejściowy, co oznacza, że przestała być ona uznawana za państwo członkowskie, a stała się krajem trzecim.

W rezultacie wszelkie dostawy towarowe z dowolnego kraju UE do Wielkiej Brytanii należy obecnie uznać za eksport towarów.

Jak podaje art. 2 pkt 8 ustawy VAT, przez eksport towarów rozumie się dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez:

  1. dostawcę lub na jego rzecz, lub

  2. nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych

– jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.

W myśl natomiast art. 2 pkt 5 ustawy VAT przez terytorium państwa trzeciego rozumie się terytorium państwa niewchodzące w skład terytorium Unii Europejskiej, 

1 stycznia 2021 roku Wielka Brytania stała się krajem trzecim, co oznacza, że dostawa towarów z Polski do Wielkiej Brytanii jest kwalifikowana jako eksport towarów.

Skutki zmiany kwalifikacji czynności z WDT na eksport towarów

Wiemy już, że obecnie transakcje polskich przedsiębiorców z Wielką Brytanią stanowią eksport towarów. Warto jednak zastanowić się, jakie niesie to ze sobą praktyczne problemy.

W pierwszej kolejności warto wskazać, że zarówno WDT, jak i eksport towarów są czynnościami opodatkowanymi, które mogą korzystać z 0-procentowej stawki podatku VAT. Jednakże w przypadku eksportu inny jest zakres niezbędnych dokumentów umożliwiających skorzystanie z tej stawki.

Zgodnie z art. 41 ust. 6 i 6a ustawy VAT stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Dokumentem, o którym mowa, jest w szczególności:

  1. dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;

  2. dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;

  3. zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.

Kolejna zmiana dotyczy momentu określania obowiązku podatkowego. Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy VAT, w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano tej dostawy.

Natomiast w przypadku eksportu obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych wyrażonych w art. 19a ustawy VAT, co oznacza, że będzie to chwila dokonania dostawy towarów.

Zmiana obejmie także ewentualną zaliczkę na poczet dostawy towarów. W przypadku WDT otrzymana zaliczka nie generowała obowiązku podatkowego. Inaczej jest natomiast w przypadku eksportu towarów. Zaliczka lub przedpłata otrzymana na poczet eksportu rodzi obowiązek podatkowy w stosunku do otrzymanej kwoty.

Warto jednak zapamiętać, że również tego rodzaju zaliczka na poczet eksportu może skorzystać z zerowej stawki VAT. Jak stanowi art. 41 ust. 9a ustawy VAT, stawkę podatku 0% w eksporcie towarów stosuje się w odniesieniu do otrzymanej zapłaty, pod warunkiem że wywóz towarów nastąpi w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę, oraz podatnik w tym terminie otrzymał dokument, o którym mowa powyżej.

Ponadto stawkę 0% VAT stosuje się także, jeżeli wywóz towarów nastąpi w terminie późniejszym niż 6 miesięcy, pod warunkiem że wywóz towarów w tym późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów. 

Zmiana kwalifikacji dostawy dokonywanej do Wielkiej Brytanii z WDT na eksport wywołuje wiele skutków w zakresie prawidłowego rozliczenia podatku VAT z tytułu takiej transakcji. Warto jednak zapamiętać, że również od 1 stycznia 2021 roku podatnicy mogą w tym zakresie korzystać z zerowej stawki VAT.

Przechodząc zatem do podsumowania naszych ustaleń, należy podkreślić, że obecnie wszelkie dostawy dokonywane z Polski do Wielkiej Brytanii to eksport towarów. Powoduje to, że podatnicy, którzy chcieliby skorzystać ze stawki VAT 0%, powinni zadbać o zgromadzenie odpowiednich dokumentów potwierdzających wywóz towaru do kraju trzeciego.