Poradnik Przedsiębiorcy

Faktura korygująca przy odwrotnym obciążeniu VAT

Nieodłącznym elementem świadczenia usług bądź sprzedaży towarów na rzecz innych firm jest wystawianie faktur. W razie pomyłek bądź innych okoliczności powodujących zmianę wartości zawartych na fakturze (ceny, stawki VAT itp.) wystawiana jest faktura korygująca do faktury pierwotnej. Jak rozliczyć fakturę korygującą z adnotacją „odwrotne obciążenie”?

Transakcje objęte odwrotnym obciążeniem

Na wstępie przypomnijmy, że odwrotne obciążenie oznacza, iż do rozliczenia podatku VAT zobowiązany jest nabywca towaru/usługi. Sprzedawca wystawia wówczas fakturę z adnotacją „odwrotne obciążenie”, a nabywca wykazuje VAT należny i naliczony podlegający odliczeniu, oczywiście pod warunkiem, że zakup związany jest z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Odwrotnym obciążeniem objęte są:

  1. towary wymienione w załączniku nr 11 do ustawy o VAT,

  2. usługi z załącznika nr 14 do ww. ustawy.

Aby zastosować odwrotne obciążenie w odniesieniu do transakcji, których przedmiotem są powyższe rodzaje towarów i usług, wymagane jest spełnienie określonych warunków:

1) sprzedaż towarów

  1. dokonującym ich dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9,
  2. nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,
  3. dostawa nie jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 122;

2) świadczenie usług

  1. usługodawcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9,
  2. usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Powyższe regulacje zawarte zostały w art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o podatku od towarów i usług.

Rozliczenie faktur korygujących opodatkowanych na zasadzie odwrotnego obciążenia

Ustawa o podatku od towarów i usług nie precyzuje w jaki sposób ma być rozliczana przez nabywcę faktura korygująca z adnotacją „odwrotne obciążenie”, zarówno w zakresie podatku należnego, jak i naliczonego. W związku z tym podatnicy zobowiązani są do stosowania ogólnych zasad uwzględnienia faktur korygujących w deklaracji i rejestrach VAT. W pierwszej kolejności powinni zatem ustalić powód wystawienia korekty.

W przypadku, gdy powodem sporządzenia faktury korygującej jest błąd, którego przyczyna istniała już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, to wówczas faktura korygująca opodatkowana na zasadzie odwrotnego obciążenia powinna zostać rozliczona wstecz, czyli w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu tej sprzedaży.

W przeciwnym wypadku, czyli gdy faktura korygująca dokumentuje nową okoliczność, która zaszła już po wystawieniu faktury pierwotnej, w obrocie gospodarczym przyjęło się, że fakturę korygującą z adnotacją „odwrotne obciążenie” należy wówczas ująć w rozliczeniu za okres, w którym otrzymano tę fakturę. Takie stanowisko organów podatkowych potwierdzone zostało w interpretacji indywidualnej z 12 lipca 2016 r., sygn. ITPP3/4512-282/16-2/AT:

(...) w przypadku otrzymanych przez Wnioskodawcę faktur korygujących sprzedaż cynku (tu: „Cynk nieobrobiony plastycznie”, sklasyfikowany pod symbolem PKWiU 24.43.12.0, poz. nr 22f załącznika nr 11 do ustawy), która opodatkowana jest na zasadzie „odwrotnego obciążenia”, zasadniczo zgodzić należy się z twierdzeniem Wnioskodawcy, że nie ma przeszkód – zarówno po stronie podatku należnego, jak i podatku naliczonego – do rozliczenia korekty „in minus” lub „in plus” w rozliczeniu okresu, w którym otrzymano fakturę korygującą. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że w odniesieniu do prawa do korekty podatku naliczonego „in plus” uwzględnić należy, aby nie wystąpiły przesłanki wskazane w treści art. 88 ustawy.

W rezultacie w niniejszej sprawie w sytuacji otrzymania faktury korygującej od dostawcy towaru, Wnioskodawca wykazuje odpowiednio korektę w ewidencji i w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym otrzymano tą fakturę.

W art. 88 ustawy o podatku od towarów i usług wyszczególnione zostały towary i usługi, w stosunku do których nabywca nie ma prawa zastosować obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego.

Przykład 1.

Przedsiębiorca nabywający towary objęte procedurą odwrotnego obciążenia dokonał ich zwrotu. Sprzedawca wystawił fakturę korygującą dokumentującą przebieg transakcji w lipcu 2018 roku i przekazał ją do nabywcy. Przedsiębiorca ma obowiązek rozliczyć fakturę korygującą opodatkowaną na zasadzie odwrotnego obciążenia zarówno w zakresie podatku należnego, jak i naliczonego w deklaracji za lipiec, czyli za okres, w którym otrzymał korektę.

W jakich sytuacjach wystawiana jest faktura korygująca?

W świetle art. 106j ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik wystawia fakturę korygującą, gdy po wystawieniu faktury:

  1. udzielono obniżki ceny w formie rabatu, o której mowa w art. 29a ust. 7 pkt 1,
  2. udzielono opustów i obniżek cen, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1
  3. dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
  4. dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
  5. podwyższono cenę lub stwierdzono pomyłkę w cenie, stawce, kwocie podatku lub w jakiejkolwiek innej pozycji faktury.