Poradnik Przedsiębiorcy

Koszty uzyskania przychodu a nieuzasadnione oznaczenia faktur adnotacją o MPP

Wprowadzenie obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności (tzw. MPP) zmieniło sposób, w jaki przedsiębiorcy wystawiają faktury oraz rozliczają transakcje. Jednocześnie w ustawie o VAT zostały wprowadzone sankcje, które związane są z niezastosowaniem obowiązkowego split payment. Zmiana w sposobie wystawiania faktur doprowadziła do sytuacji, w której duża część przedsiębiorców, chcąc uniknąć wadliwie wystawianych faktur, zawierała dodatkową adnotację „mechanizm podzielonej płatności” na wszystkich fakturach sprzedaży. Od 1 stycznia 2020 r. ustawodawca wprowadził kolejne obostrzenia, tym razem na gruncie podatku dochodowego, związane z mechanizmem podzielonej płatności, a mianowicie z możliwością ujmowania wydatku w kosztach podatkowych. Czy koszty uzyskania przychodu a nieuzasadnione oznaczenia faktur adnotacją o MPP się wykluczają? Sprawdźmy!

Kiedy faktury muszą posiadać adnotację o MPP?

Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT faktura musi zawierać dodatkową adnotację „mechanizm podzielonej płatności” w sytuacji, gdy spełnione zostaną łącznie 3 warunki:

  • transakcja zawarta jest pomiędzy podatnikami,
  • przynajmniej jedna pozycja faktury została wymieniona w załączniku 15 ustawy o VAT,
  • wartość brutto faktury przekracza kwotę 15 000 zł.

W przypadku spełnienia powyższych trzech warunków nabywca ma obowiązek dokonania zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. W przypadku gdy wartość brutto faktury nie przekracza 15 000 zł, nabywca ma prawo dokonać zapłaty dobrowolnie, stosując mechanizm podzielonej płatności, ale nie ma takiego obowiązku. W pytaniach i odpowiedziach dotyczących mechanizmu podzielonej płatności Ministerstwo Finansów przedstawiło stanowisko umożliwiające podatnikom zawieranie adnotacji o MPP nawet w sytuacji, gdy nie ma zastosowania obowiązkowy split payment:

„[…] podatnik może umieścić na fakturze informację o MPP, nawet jeśli wartość brutto tej faktury nie przekracza 15 tys. zł. Przepisy regulujące zakres danych na fakturze określają elementy konieczne do zamieszczenia. Podatnik może oprócz nich zamieścić również inne informacje, co nie stanowi naruszenia przepisów »fakturowych«. Również z punktu widzenia kodeksu karnego skarbowego faktura zawierająca, oprócz elementów koniecznych, dodatkowe informacje, nie jest fakturą wadliwą”.

Należy jednak mieć na uwadze, że odpowiedzi na pytania, które dostępne są na stronie Ministerstwa Finansów, nie mają charakteru wiążącego i na wypadek ewentualnej kontroli przedsiębiorca nie będzie na ich podstawie posiadał ochrony prawnej.

Przykład 1.

Pan Łukasz dokonał zakupu materiałów budowlanych, które zostały wymienione w załączniku nr 15 ustawy o VAT. Otrzymał fakturę na kwotę 16 000 zł brutto, jednak sprzedawca nie zawarł na fakturze adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”. Czy pan Łukasz ma obowiązek dokonania zapłaty z wykorzystaniem split payment?

Tak, jeżeli transakcja objęta jest obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, to nawet pomimo braku adnotacji o MPP na fakturze nabywca, chcąc uniknąć sankcji VAT, ma obowiązek dokonać zapłaty z wykorzystaniem split payment. Jeżeli przedsiębiorca nie dokona zapłaty z wykorzystaniem split payment pomimo takiego obowiązku, może zostać nałożone na niego dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku VAT przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność.

koszty uzyskania przychodu a nieuzasadnione oznaczenia faktur adnotacją o mpp

Koszty uzyskania przychodu a nieuzasadnione oznaczenia faktur adnotacją o MPP

Od 1 stycznia 2020 r. został poszerzony katalog sytuacji, w których przedsiębiorca nie ma prawa do ujęcia wydatku w kosztach podatkowych. Zgodnie z art. 22p ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT podatnik nie zalicza do kosztów uzyskania przychodów wydatku w tej części, w której dokonał zapłaty z pominięciem split payment, pomimo zawarcia na fakturze sprzedaży adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”.

Powyższe brzmienie przepisów prowadziło do sytuacji, w której sprzedawca, wystawiając fakturę dotyczącą transakcji nieobjętej obowiązkowym split payment, zamieszczał dodatkową adnotację o MPP, znosząc tym samym prawo do dobrowolnego stosowania split payment przez nabywców. Niezapłacenie faktury, która zawiera dodatkową adnotację o MPP, skutkowałoby bowiem brakiem możliwości ujęcia w kosztach takiego wydatku przez nabywców.

W tym temacie została jednak wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna z 15 listopada 2019 r. o sygn. 0111-KDIB1-1.4010.387.2019.1.SG, w której czytamy, że:

„[…] pomimo oznaczenia faktury VAT klauzulą »mechanizm podzielonej płatności«, w sytuacji w której okaże się, że zakupione przez Wnioskodawcę towary lub usługi nie wchodzą w zakres towarów i usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, do Wnioskodawcy nie będzie miało zastosowania wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów […]”. Jeżeli transakcja nie jest objęta obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, podatnik może uwzględnić ją w kosztach uzyskania przychodu, a nieuzasadnione oznaczenia faktury adnotacją o MPP nie będzie skutkowało nałożeniem dodatkowych sankcji na nabywcę.

Przykład 2.

Pan Aleksander dokonał zakupu artykułów biurowych na kwotę 5000 zł brutto. Sprzedawca na wystawionej fakturze zamieścił adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Czy pan Aleksander ma obowiązek dokonania zapłaty z wykorzystaniem komunikatu przelewu, czy może dokonać płatności z prywatnego rachunku bankowego?

W związku z tym, że wartość brutto transakcji nie przekroczyła kwoty 15 000 zł, pan Aleksander nie ma obowiązku dokonywania zapłaty z wykorzystaniem komunikatu przelewu. Pomimo dokonania płatności z prywatnego rachunku typu ROR będzie mógł ująć fakturę w koszty uzyskania przychodu, a nieuzasadnione oznaczenia faktur adnotacją o MPP nie wywoła dodatkowych konsekwencji.

Jak zaksięgować fakturę z adnotacją o MPP w systemie wFirma.pl?

W celu ujęcia w kosztach faktury, która zawiera adnotację „mechanizm podzielonej płatności”, należy przejść w systemie wFirma.pl do zakładki: WYDATKI » KSIĘGOWANIE » DODAJ » FAKTURA VAT, gdzie po uzupełnieniu wymaganych pól należy przejść do podzakładki IMPORT Z ZAGRANICY I INNE ZAAWANSOWANE i zaznaczyć opcję PODZIELONA PŁATNOŚĆ.

Dzięki temu po zapisaniu możliwe będzie wyfiltrowanie w tabeli faktur, w odniesieniu do których zastosowanie ma split payment.

W celu opłacenia wydatku bezpośrednio z systemu z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności należy w zakładce: WYDATKI » KSIĘGOWANIE zaznaczyć faktury na liście i z górnego menu wybrać opcję EKSPORTUJ DO BANKU » SPLIT PAYMENT.

Zapłata z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności jest możliwa wyłącznie w sytuacji, gdy obie strony transakcji posiadają firmowy rachunek rozliczeniowy, do którego bank prowadzi specjalny rachunek VAT.

W przypadku transakcji powyżej 15 000 zł przedsiębiorcy muszą również weryfikować, czy przelew, który wykonują, zlecany jest na numer rachunku bankowego, który znajduje się na białej liście podatników VAT. W przeciwnym razie narażają się na solidarną odpowiedzialność, o czym więcej w artykule: Nowa solidarna odpowiedzialność – czym jest i jak jej uniknąć?