Poradnik Przedsiębiorcy

Różnice kursowe a dwie różne waluty - jak księgować?

Przedsiębiorcy dokonujący obrotu z kontrahentami zagranicznymi w praktyce muszą rozliczać różnice kursowe. Mamy z nimi do czynienia wtedy, gdy uregulowanie należności następuje w innym terminie niż dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu. Najczęściej kontrahenci płacą w walucie, w jakiej została wystawiona faktura. Jednak jak należy postąpić, gdy waluta z dowodu zakupu różni się od waluty, w której zobowiązanie zostało uregulowane?

Kiedy powstają różnice kursowe?

Moment powstania różnic kursowych (zarówno dodatnich, jak i ujemnych) został szczegółowo uregulowany w Ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 24c różnice kursowe powstają, gdy:

  • wartość przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa (różnice dodatnie) lub wyższa (różnice ujemne) od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia,
  • wartość poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa (różnice dodatnie) lub niższa (różnice ujemne) od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia.

Co istotne, dodatnie różnice kursowe powiększają przychód z działalności gospodarczej, różnice ujemne natomiast należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Rozliczenie różnic kursowych - dwie waluty

Podatnicy dokonujący rozliczeń różnic kursowych muszą porównać kwoty po przeliczeniu obcej waluty na polski złoty. Czynność ta nie jest skomplikowana, gdy zarówno uzyskany przychód (lub poniesiony koszt), jak i zapłata następują w tej samej walucie obcej. Jak natomiast postąpić w przypadku, kiedy zdarzenie gospodarcze oraz zapłata nastąpiły w dwóch różnych walutach obcych? Czy wtedy również mamy do czynienia z powstaniem różnic kursowych? Otóż tak, podatnik w danej sytuacji zobowiązany jest do rozliczenia różnic kursowych według tych samych zasad.

Jeżeli uzyskany przychód lub poniesiony koszt został wykazany przykładowo w euro, a zapłata nastąpiła w dolarach amerykańskich - obie kwoty należy przeliczyć na walutę polską według właściwego kursu. Następnie obie kwoty porównać, a różnicę zewidencjonować odpowiednio do przychodów lub kosztów z działalności gospodarczej.

Przykład 1.

Pan Robert zakupił w ramach działalności gospodarczej towar handlowy od kontrahenta z USA. Otrzymał fakturę zakupu wystawioną w dniu 07-06-2017 r., gdzie wartość zakupu została wykazana w dolarach amerykańskich. Jako że Pan Robert posiada konto walutowe w euro, dokonał płatności w tej walucie w dniu 14-06-2017 r. Różnice kursowe należy rozliczyć następująco:

1) przeliczyć na polskie złote poniesiony koszt według kursu średniego NBP dolara amerykańskiego z dnia poprzedzającego wystawienie faktury, czyli 06-06-2017 r.;

2) przeliczyć na polskie złote wartość faktycznie zapłaconej kwoty według kursu średniego NBP euro z dnia poprzedzającego dokonanie płatności;

3) jeżeli kwota z punku 1) jest wyższa od kwoty z punku 2), to powstałą dodatnią różnicę kursową należy zaksięgować jako przychód z działalności.

4) jeżeli kwota z punku 1) jest niższa od kwoty z punktu 2), to powstałą ujemną różnicę kursową należy zaksięgować do kosztów uzyskania przychodów.

Powstałe w ten sposób różnice w wartościach stanowią różnice kursowe w rozumieniu przepisów Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie nie ma znaczenia fakt, iż zdarzenie gospodarcze oraz zapłata nastąpiły w dwóch różnych walutach obcych. Podobne stanowisko w tej sprawie zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 14 maja 2010 r. (ITPB1/415-169a/10/MR).

Zdaniem organu podatkowego z wystąpieniem różnic kursowych mamy do czynienia wtedy, gdy zdarzenie gospodarcze oraz zobowiązanie z tego tytułu wyrażone zostało w walucie obcej. Jednocześnie przepisy nie regulują, iż musi być to waluta, w której została wystawiona faktura.

Obliczanie różnic kursowych przy sprzedaży w systemie wfirma.pl

W celu prawidłowego zaksięgowania różnic kursowych od sprzedaży w systemie wfirma.pl należy:

  1. przeliczyć wartość przychodu należnego na złotówki (z faktury) po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego moment powstania przychodu,

  2. przeliczyć wartość otrzymanych należności na złotówki;

  • w przypadku wyciągu bankowego w PLN - po kursie z dnia, w którym należność była opłacona (kurs faktycznie zastosowany przez bank),

  • w przypadku wyciągu walutowego - po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień otrzymania zapłaty,

      3. od kwoty z punktu 2 odjąć kwotę z punktu 1.

Jeśli wartość wyszła dodatnia, to jest to przychód, który należy zaksięgować w zakładce PRZYCHODY » INNE PRZYCHODY » POZOSTAŁE DW.

Jeśli wartość wyszła ujemna, to jest to koszt, który księguje się w zakładce WYDATKI » DODAJ WYDATEK » DOWÓD WEWNĘTRZNY.

Pod wydrukowane DW należy podpiąć ksero faktury oraz wyciągu bankowego.

Obliczanie różnic kursowych od zakupu w systemie wfirma.pl

W celu poprawnego zaksięgowania różnic kursowych od zakupu należy:

  1. przeliczyć wartość wydatku z faktury po kursie z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego moment wystawienia faktury;

  2. przeliczyć wartość zapłaconych należności na złotówki:

    • w przypadku zapłaty z rachunku w PLN, gdy bank dokonuje przewalutowania - po kursie z dnia, w którym należność była opłacona (kurs faktycznie zastosowany przez bank),

    • w przypadku zapłaty z konta walutowego - po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania zapłaty;

  3. od kwoty z punktu pierwszego odjąć kwotę z punktu drugiego.

Jeżeli wartość wyszła ujemna, jest to wydatek. Księgowanie takiego wydatku należy dokonać poprzez: WYDATKI » DODAJ WYDATEK » DOWÓD WEWNĘTRZNY.

Natomiast jeśli wartość wyszła dodatnia, jest to przychód, wtedy księgowania należy dokonać poprzez PRZYCHODY » INNE PRZYCHODY » DODAJ INNY PRZYCHÓD » POZOSTAŁE DW.

Pod wydrukowane DW należy podpiąć ksero faktury oraz potwierdzenia zapłaty.