Poradnik Przedsiębiorcy

Jak zmienić formę opodatkowania i kiedy należy to zrobić?

Podatnicy chcący zmienić formę opodatkowania w działalności gospodarczej powinni tego dokonać co do zasady w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód w danym roku podatkowym. Decyzję tą należy zgłosić we właściwym urzędzie skarbowym. Warto jednak dobrze się zastanowić, jakie opodatkowanie wybrać. Dobrze wybrana forma pomoże zaoszczędzić firmie sporo pieniędzy, źle - może doprowadzić nawet do bankructwa. Jak zmienić formę opodatkowania? Odpowiadamy poniżej.

Jak zmienić formę opodatkowania?

Aby dokonać zmiany formy opodatkowania, podatnik powinien wypełnić formularz CEIDG-1. Może to zrobić przez internet lub w urzędzie miasta czy gminy. W zależności od wyboru formy opodatkowania można ją zmienić w terminie:

  • do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód w roku podatkowym lub do końca roku podatkowego, jeśli pierwszy przychód został osiągnięty w grudniu danego roku podatkowego - w przypadku wyboru podatku liniowego i ryczałtu ewidencjonowanego,
  • do 20 stycznia lub przed rozpoczęciem działalności - wybierając kartę podatkową,
  • do 20 stycznia, jeżeli w poprzednim roku podatnik wybrał kartę podatkową - wybierając inne formy opodatkowania.

W przypadku, gdy przedsiębiorca wybiera kartę podatkową, do CEIDG-1 trzeba dołączyć także PIT-16. 

W przypadku podatników rozpoczynających działalność w trakcie roku wybór formy opodatkowania następuje do dnia złożenia wniosku o wpis do CEIDG. Jeśli podatnik spóźni się z tym wyborem, to będzie się rozliczał na zasadach ogólnych według skali podatkowej.

Przykład 1.

Podatnik w poprzednim roku podatkowym prowadził działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych. W bieżącym roku chce zmienić formę opodatkowania na podatek liniowy. Pierwszy przychód w bieżącym roku osiągnął w marcu, zatem do 20 kwietnia powinien zgłosić zmianę formy opodatkowania, co może wykonać elektronicznie na formularzu CEIDG-1.

Przykład 2.

Podatnik w poprzednim roku korzystał z opodatkowania w formie karty podatkowej i zamierza w bieżącym roku wybrać ryczałt ewidencjonowany. Powinien on do 20 stycznia bieżącego roku złożyć do urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania.

Jaką formę opodatkowania wybrać?

Każdy przedsiębiorca ma do wyboru kilka form opodatkowania, jednak zazwyczaj nie jest to zbyt szeroki wachlarz możliwości. Ponieważ od wyboru zależy także to, czym się zajmuje albo jakie obroty ma jego przedsiębiorstwo.

  1. Zasady ogólne - to najpopularniejsza forma rozliczenia. Może ją wybrać każdy przedsiębiorca, niezależnie od tego, w jakiej branży się obraca. Podatnik rozlicza się według dwóch skal podatkowych - 17% (w przypadku dochodów poniżej 85 528 złotych) i 32% (w przypadku dochodów powyżej 85 528 złotych). Zasady ogólne mają dużo zalet, między innymi dużo ulg podatkowych, możliwość odliczenia kosztów uzyskania przychodów czy zwolnienie z podatku, jeżeli przychód jest mniejszy niż 8000 złotych. Wady zasad ogólnych to wysoki podatek dla przedsiębiorców z wysokimi obrotami oraz obowiązek prowadzenia księgi przychodów i rozchodów.

  2. Podatek liniowy cieszy się zainteresowaniem głównie dlatego, że ma stałą stawkę opodatkowania, która wynosi 19%. Dużym plusem jest także fakt, że kiedy podatnik nie osiągnie żadnego przychodu, nie będzie musiał płacić podatku. Jednak rozliczający się podatkiem liniowym nie mogą korzystać z większości ulg podatkowych, nie mogą rozliczać się z małżonkiem a także są zobowiązani do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów.

  3. Ryczałt ewidencjonowany - to forma opodatkowania, z której mogą skorzystać tylko przedsiębiorcy, których przychody nie przekroczyły w roku podatkowym 250 000 euro (zarówno jednoosobowe firmy, jak i spółki). Wielu przedsiębiorców czy firm nie ma możliwości korzystania z ryczałtu. Są to między innymi prowadzący apteki, lombardy czy kantory. W ryczałcie jest do wyboru pięć różnych stawek opodatkowania, są one zależne od rodzaju wykonywanej działalności. Rozliczający się ryczałtem ma kilka obowiązków. Musi prowadzić m.in. kartę przychodów, wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

  4. Karta podatkowa i wysokość jej stawki jest uzależniona od wielu czynników, między innymi wielkości zatrudnienia, rodzaju oferowanych przez firmę usług czy liczby ludności w mieście, w którym zarejestrowane jest przedsiębiorstwo. Tę formę opodatkowania może wybrać wąskie grono podatników. Są to między innymi: osoby oferujące usługi opieki nad dziećmi bądź osobami starszymi czy korepetytorzy. Jej zalety to z reguły niska stawka podatku i zwolnienie z obowiązku prowadzenia księgowości. Do minusów karty podatkowej można zaliczyć to, że trzeba ją opłacać niezależnie od przychodów oraz fakt, że od przychodów nie można odliczyć kosztów uzyskania przychodów.

Kiedy zmienić formę opodatkowania?

Przede wszystkim, nie ma formy opodatkowania która posiadałaby tylko same zalety. Przedsiębiorcy muszą znaleźć tak naprawdę złoty środek, na którym ich kieszeń najmniej ucierpi. Najczęściej też się zdarza, że dopiero po wyborze konkretnej formy opodatkowania przedsiębiorca może się przekonać, czy jest on dla niego odpowiedni.

Zasady ogólne na podatek liniowy

Jeżeli firma osiąga wysokie dochody, na zasadach ogólnych będzie musiała płacić 32% podatku. W takim wypadku 19% podatku liniowego wydaje się być o wiele bardziej opłacalne. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że przy podatku liniowym firma zostanie zwolniona z wielu ulg podatkowych.

Podatek liniowy na ryczałt

Jeżeli podatnik nie generuje żadnych kosztów uzyskania przychodów, ryczałt lub karta podatkowa może okazać się dobrym wyjściem z dwóch powodów - oferuje opłacalne w tym wypadku stawki procentowe, a także nie wymaga prowadzenia księgi przychodów i rozchodów.

Ryczałt na zasady ogólne

Zarówno karta, jak i ryczałt mają bardzo wąskie grono przedsiębiorców, którzy mogą korzystać z tych form opodatkowania. Jeżeli podatnik chce poszerzyć swoją działalność o zupełnie inne branżę, może się okazać, że nie będzie mógł się z niej rozliczać ryczałtem - w takim wypadku, podatnik może zmienić formę opodatkowania w trakcie roku.

Dodatkowo, rozliczając się ryczałtem, podatnik nie może rozliczyć kosztów. A jeżeli generuje ich więcej, niż przychodów, może się okazać to dla niego kompletnie nieopłacalne. W tym momencie najlepiej jest przejść na zasady ogólne.

Kwestia amortyzacji

Podatnik przechodzący z ryczałtu na zasady ogólne, ma obowiązek założenia ewidencji środków trwałych, co jest wymagane na zasadach ogólnych. Po przejściu na tę formę opodatkowania, podatnik powinien odjąć od początkowej kwoty środka trwałego odpisy amortyzacji, które przypadają na okres opodatkowania ryczałtem. Tym sposobem otrzyma aktualną wartość środków trwałych podlegających odpisom amortyzacji w kosztach. Dodatkowo, przy tej konkretnej zmianie, przedsiębiorcy przysługuje prawo wyboru metody amortyzacji.

W przypadku przechodzenia z zasad ogólnych na ryczałt ewidencjonowany, podatnik nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji za pomocą księgi przychodów i rozchodów, będzie prowadził jedynie ewidencję przychodów. Wówczas odpisy amortyzacyjne środków trwałych nie będą wliczane już do kosztów firmy, ponieważ przy ryczałcie nie mają one znaczenia w kwestii opodatkowania.