Poradnik Przedsiębiorcy

Akcyza w Księdze Przychodów i Rozchodów - warto wiedzieć!

Część przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zobowiązana jest do uiszczania podatku akcyzowego. Powinnością tą obarczone są firmy, których działalność związana jest z produkcją, importem lub wprowadzaniem wyrobów akcyzowych do obrotu, a także sprowadzaniem samochodów z innych krajów do Polski.

Akcyza - co to takiego?

Akcyza, nazywana również podatkiem akcyzowym to rodzaj podatku pośredniego, a więc nakładanego na ostatecznego odbiorcę, czyli konsumenta. Inaczej mówiąc, akcyzę opłaca przedsiębiorca, który prowadzi działalność, lecz jej wartość wliczana jest w koszt danego produktu, którego nabywcą finalnym jest konsument i to on ostatecznie ponosi koszt podatku akcyzowego.

Akcyza jako koszt podatkowy w KPiR

Przedsiębiorca, który ma obowiązek zapłaty podatku akcyzowego, ze względu na rodzaj prowadzonej działalności może ten wydatek zaliczyć do kosztów podatkowych firmy. Jest on bowiem związany z działaniami przedsiębiorcy, które prowadzi w celu osiągnięcia przychodu. Ponadto akcyza nie stanowi wydatku wyłączonego z kosztów podatkowych.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za moment poniesienia kosztu uznaje się dzień wystawienia faktury lub innego dokumentu, który dokumentuje poniesienie kosztu.

W związku z powyższym, akcyza, która stanowi koszt podatkowy, podlega wykazaniu w księdze przychodów i rozchodów. Powinna ona zostać ujęta w podatkowej księdze zgodnie z datą wystawienia dokumentu, który jest podstawą tego zapisu.

Sprzedaż wyrobów węglowych a akcyza

Opodatkowaniu akcyzą podlegają wyroby węglowe, a dokładniej ich sprzedaż na terytorium kraju, WNT, WDT, import oraz eksport.

Ustawa o podatku akcyzowym wymienia czynności, które uznawane są za sprzedaż wyrobów węglowych. Zalicza się do nich:

  • sprzedaż - w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego;

  • użycie na potrzeby prowadzonej działalności.

Obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą wyrobów węglowych powstaje również z dniem wydania tych wyrobów przewoźnikowi. Natomiast gdy sprzedaż jest potwierdzona fakturą, to obowiązek podatkowy powstaje z dniem wystawienia faktury, jednak nie później niż siódmego dnia po wydaniu wyrobów węglowych.

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatek akcyzowy od sprzedaży węgla stanowi koszt podatkowy. Jest on ujmowany w KPiR w kolumnie 13 jako pozostałe wydatki na podstawie dowodu dokumentującego poniesienie wydatku, zazwyczaj na podstawie faktury VAT.

Należy jednak mieć na względzie, że do kosztów podatkowych nie zalicza się strat wynikłych z ubytków wyrobów akcyzowych, a także podatku akcyzowego od tych ubytków.

Na podatnika, który dokonuje obrotu wyrobami węglowymi, nałożone zostały obowiązki związane z akcyzą. Do tych czynności zalicza się:

  • złożenie deklaracji dla podatku akcyzowego właściwemu naczelnikowi urzędu celnego;

  • obliczenie i wpłacenie w określonym terminie akcyzy na konto właściwej izby celnej. W przypadku podatku akcyzowego terminem tym jest 25. dzień miesiąca po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Akcyza od sprzedaży używanych samochodów - jak ujmować w KPiR?

W sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność związaną ze sprzedażą sprowadzanych samochodów używanych, wówczas wydatki poniesione na opłacenie akcyzy stanowią element ceny zakupu. Koszt ten należy zaewidencjonować w KPIR w kolumnie 10.

Sprowadzając samochody z zagranicy, należny podatek akcyzowy od ich nabycia jest elementem ceny zakupu i musi zostać uwzględniony w wartości spisu z natury. Bez względu na to, czy auto jest sprowadzane z krajów Unii Europejskiej, czy spoza niej.

Zgodnie z przepisami dokonany zakup musi zostać ujęty w KPiR po otrzymaniu towaru, jednak nie później niż w dzień przekazania do magazynu lub dzień sprzedaży. W przypadku sprowadzanych do Polski samochodów oznacza to, że powinien on zostać zaewidencjonowany w KPiR w dniu sprowadzenia do kraju.

Jeśli jednak zgłoszenie do opodatkowania podatkiem akcyzowym nastąpi po dacie sprowadzenia samochodu do Polski, czyli już po ujęciu zakupionego samochodu w księdze podatkowej, to wartość podatku akcyzowego należy ująć w dacie zgłoszenia podatku, w kolumnie 10. Wraz z wpisem w KPiR należy zamieścić informację, której pozycji zakupu dotyczy ten wpis.