Poradnik Przedsiębiorcy

Faktura w walucie obcej - rozliczenie VAT

Zawierane przez przedsiębiorcę transakcje mogą być wyrażone w różnych walutach. Przedsiębiorcy mają jednak obowiązek dokonywać rozliczeń w jednej z nich. Dotyczy to zarówno prowadzenia ksiąg, jak i obliczania oraz zapłaty podatku dochodowego i VAT-u. Każda faktura w walucie obcej musi zostać przeliczona na walutę krajową. Sprawdź, jakiego kursu należy użyć przy dokonywaniu przeliczeń.

Faktura w walucie obcej - przeliczenia na złotówki

Każda faktura w walucie obcej powinna zostać przeliczona na złotówki ze szczególnym uwzględnieniem pozycji podatku VAT. Przeliczenia dokonuje się według:

  • średniego kursu ogłaszanego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury lub

  • ostatniego opublikowanego przez EBC kursu na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Jeśli na fakturze znajdowała się inna waluta niż euro, przeliczenia dokonuje się na podstawie kursu wymiany względem euro.

Moment powstania obowiązku podatkowego

Zgodnie z art. 19a ust. 1. ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje w chwili wykonania usługi lub dostawy towarów.

Od tej reguły istnieje wiele wyjątków, zaliczyć można do nich:

  • dostawy energii elektrycznej, chłodniczej, cieplnej czy też gazu,

  • świadczenie usług:

    • telekomunikacyjnych,

    • najmu, dzierżawy oraz leasingu,

    • ochronę osób oraz usług przechowywania mienia, dozoru czy usług ochrony,

    • wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy,

    • stałej obsługi prawnej i biurowej.

Dla ww. usług obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury.

Faktura w walucie obcej a wartość podatku VAT

Przedsiębiorca krajowy wystawiający fakturę w walucie obcej nie ma obowiązku przeliczenia podatku VAT na tę walutę. Wyrażenie podatku w walucie obcej nie jest błędem, lecz należy pamiętać, że konieczne jest podanie na fakturze wartości podatku VAT w złotówkach.

Kwoty na fakturze zaokrągla się do pełnych groszy zgodnie z podstawowymi zasadami matematyki. Końcówki poniżej 0,5 grosza powinny zostać pominięte, końcówki o wartości powyżej 0,5 grosza zaokrągla się do 1 grosza.

Faktura VAT

Zgodnie z art. 106f ustawy o VAT faktura powinna zawierać:

  1. datę wystawienia,

  2. kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę,

  3. imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,

  4. numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku,

  5. numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi,

  6. datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty,

  7. nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;

  8. miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;

  9. cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);

  10. kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;

  11. wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);

  12. stawkę podatku;

  13. sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;

  14. kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;

  15. kwotę należności ogółem.

Zbiorcza faktura w walucie obcej a przeliczenie na złotówki

Przedsiębiorca ma prawo do wystawienia na rzecz danego kontrahenta jednej faktury w walucie obcej, która będzie dokumentować wszystkie zawarte z nim transakcje w danym miesiącu. Należy pamiętać, że fakturę należy wystawić do 15. dnia miesiąca następnego, jednakże nie powoduje to przesunięcia obowiązku podatkowego na kolejny okres.

Jeśli na takiej fakturze znajdują się pozycje wyrażone w walucie obcej, a data powstania obowiązku podatkowego każdej z pozycji różni się, konieczne jest dokonanie przeliczenia dla każdej z pozycji z osobna po odpowiednim kursie zgodnie z datą powstania obowiązku podatkowego.

Przedsiębiorcy nie mają obowiązku wyszczególnienia na fakturze w walucie obcej zastosowanego kursu walutowego użytego przy przeliczeniu wartości faktury.

Faktura zaliczkowa i końcowa w walucie

Faktura zaliczkowa dokumentuje otrzymanie przez przedsiębiorcę zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów lub wykonania usługi. Faktura zaliczkowa wykazywana jest tylko dla celów podatku VAT. Po wykonaniu usługi czy dostarczeniu towaru wystawia się fakturę końcową. Kwota VAT z faktury końcowej pomniejszona jest o wartość podatku VAT z faktury zaliczkowej. Faktura końcowa powinna również zawierać informacje o wcześniej wystawionych fakturach zaliczkowych.

Zgodnie z ustawą o VAT przeliczenia wartości z faktury zaliczkowej wystawionej w walucie obcej dokonuje się według:

  • średniego kursu ogłaszanego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający powstanie obowiązku podatkowego lub

  • średniego kursu walutowego ogłaszanego przez NBP na ostatni dzień roboczy przed wystawieniem faktury, w przypadku gdy faktura została wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego.

Przykład 1.

20 kwietnia 2018 roku firma otrzymała zaliczkę w walucie obcej, faktura zaliczkowa została wystawiona 25 kwietnia. Obowiązek podatkowy powstał w chwili otrzymania zaliczki więc do przeliczenia na PLN należy użyć kursu z 19 kwietnia 2018 roku.

Kwoty z faktury końcowej przelicza się na walutę krajową według średniego kursu ogłaszanego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dostawę towaru czy wykonania usługi.

Przykład 2.

20 kwietnia 2018 roku przedsiębiorca otrzymał zaliczkę i została wystawiona też faktura zaliczkowa. 29 kwietnia zakończona została dostawa towarów na rzecz kontrahenta. Kwota z faktury zaliczkowej powinna zostać przeliczona według kursu z 19 kwietnia 2018 roku, zaś kwota z faktury końcowej według kursu z 28 kwietnia 2018 roku.

Faktura w walucie obcej wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego

Jeśli faktura w walucie obcej, wystawiana jest przed powstaniem obowiązku podatkowego, jej przeliczenia na walutę krajową, zgodnie z art. 31a ust. 2 ustawy o VAT, należy dokonać według średniego kursu ogłoszonego przez NBP na pierwszy dzień roboczy poprzedzający wystawienie faktury.

Zgodnie z art. 106i ust. 7 ustawy o VAT wystawienie faktury możliwe jest na 30 dni przed:

  •  dokonaniem dostawy towaru czy też wykonaniem usługi,
  • otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.

W przypadku usług budowlanych, budowlano-montażowych czy też dostawy książek w wersji papierowej obowiązek podatkowy powstaje w momencie wystawienia faktury.

W takim przypadku przeliczenia dokonuje się również według średniego kursu ogłaszanego przez NBP na ostatni dzień roboczy przed powstaniem obowiązku podatkowego, czyli dzień sprzed wystawieniem faktury.

Faktura w walucie obcej wystawiona po terminie powstania obowiązku podatkowego

W przypadku gdy faktura w walucie obcej została wystawiona po dniu, w którym powstał obowiązek podatkowy, przeliczenia na walutę krajową dokonuje się według średniego kursu ogłaszanego przez NBP na ostatni dzień roboczy przed powstaniem obowiązku podatkowego lub też ostatniego kursu opublikowanego przez EBC w dniu poprzedzającym powstanie obowiązku podatkowego.

Przykład 3.

Pan Antoni wykonał usługę 25 kwietnia 2018 roku. Faktura sprzedaży wystawiona została 10 maja 2018 r. w walucie obcej na kwotę 1 000 euro. Przeliczenia na walutę krajową pan Antoni powinien dokonać według średniego kursu ogłoszonego przez NBP na 24 kwietnia (4,1980) lub też ostatniego kursu ogłoszonego 24 kwietnia przez EBC (4,1996).

wartość według kursu NBP = 1 000 * 4,1980 = 4198 zł

wartość według kursu EBC = 1 000 * 4,1996 = 4199,6 zł.

WDT i WNT - zaliczki w walucie obcej

W przypadku otrzymania zaliczki na poczet WDT czy też zapłaty zaliczki na poczet WNT nie wystawia się faktur zaliczkowych. Faktury wystawia się dopiero po faktycznym zrealizowaniu całego zamówienia i dopiero wtedy powstaje obowiązek podatkowy. W związku z tym przeliczenia należy dokonać po kursie średnim NBP (lub EBC) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego moment powstania obowiązku podatkowego - czyli co do zasady z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury dokumentującej całą transakcję.