Poradnik Przedsiębiorcy

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla przedsiębiorcy i pracownika

W związku z pojawiającymi się ostatnio w naszym kraju z problemami gospodarczymi spowodowanymi epidemią koronawirusa rządzący starają się wspomagać najbardziej potrzebujące osoby. Po decyzji o zamknięciu szkół, przedszkoli i żłobków w trudnej sytuacji znaleźli się rodzice, którzy muszą pozostać ze swoimi pociechami w domu. Takie osoby mogą starać się jednak o dodatkowy zasiłek opiekuńczy, jeśli spełnią odpowiednie warunki.

Komu przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy?

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych daje pracującym rodzicom możliwość starania się o specjalne świadczenia z ZUS na czas sprawowania opieki w związku z zamknięciem placówek oświatowych.

O dodatkowy zasiłek opiekuńczy mogą wnioskować osoby: 

  • opiekujące się dzieckiem, które nie ukończyło 8 lat,
  • zajmujące się dzieckiem legitymującym się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do ukończenia 18 roku życia,
  • opiekujące się dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego,
  • objęte ubezpieczeniem chorobowym.

Co ważne, to świadczenie może zostać udzielone jednemu z rodziców. Co do zasady, nie przysługuje w sytuacji, gdy jeden z opiekunów aktualnie nie pracuje lub jedno z rodziców przebywa na urlopie wypoczynkowym, macierzyńskim i jest w stanie zająć się dzieckiem.

Pobierz wzór oświadczenia o sprawowaniu opieki nad dzieckiem

Do pobrania:

pdf
Oświadczenie o zamknięciu placówki z powodu COVID-19.pdf druk do ręcznego wypłełnienia
docx
Oświadczenie o zamknięciu placówki z powodu COVID-19.docx druk do ręcznego wypłełnienia

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla przedsiębiorcy

Przedsiębiorca, który chce sprawować opiekę nad dzieckiem w czasie zamknięcia placówek oświatowych, powinien złożyć wniosek o dodatkowy zasiłek opiekuńczy na druku ZAS-58 – Skarga/Wniosek świadczeniobiorcy/płatnika składek w sprawie świadczeń z tytułu choroby, macierzyństwa lub zasiłku pogrzebowego. Jest to jedyny dokument, na którego podstawie zostanie wypłacone świadczenie.

Przedsiębiorca nie musi wysyłać do ZUS zaświadczenia Z-3b ani wniosku Z-15a, aby skorzystać z nowego uprawnienia.

Wniosek o dodatkowy zasiłek opiekuńczy przedsiębiorca może przekazać do ZUS bezpośrednio ze swojego konta na PUE ZUS. Pełna instrukcja postępowania w takim przypadku została szczegółowo opisana na stronie zus.pl.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla osób zatrudnionych

Pracownik czy zleceniobiorca, który chce sprawować opiekę nad dzieckiem, powinien złożyć u swojego pracodawcy/zleceniodawcy odpowiednie oświadczenie. Jest ono niezbędne do wypłaty zasiłku. Pracodawca czy zleceniodawca powinien takie oświadczenie przekazać do ZUS wraz z zaświadczeniem ZUS Z-3 (w przypadku pracowników) lub ZUS Z-3a (w przypadku zleceniobiorców).

W przypadku pracowników złożenie oświadczenia poprzez platformę PUE nie jest możliwe. Należy przekazać je w formie tradycyjnej – za pomocą poczty bądź składając je osobiście w ZUS. Zaświadczenie Z-3/Z-3a można natomiast przekazać przez konto na PUE.

Przez jaki okres można korzystać z dodatkowego zasiłku opiekuńczego?

Okres korzystania z nowego świadczenia został ograniczony na czas zamknięcia placówek oświatowych. Pracujący rodzic mógł pierwotnie skorzystać z proponowanego rozwiązania przez maksymalnie 14 dni (od 12 do 25 marca). Jednakże w związku z przedłużeniem okresu zamknięcia szkół, przedszkoli i żłobków prócz wspomnianego terminu, z dodatkowej opieki można jeszcze korzystać w okresie:

  • 26 marca do 8 kwietnia - 14 dni,
  • 9 kwietnia do 26 kwietnia - 18 dni,
  • 27 kwietnia do 3 maja - 7 dni,
  • 4 maja - 24 maja - 21 dni,
  • 25 maja - 28 czerwca - 35 dni
  • 29 czerwca - 12 lipca - 14 dni.

Wymiar ten określony jest bez względu na liczbę wychowywanych dzieci, nie przysługuje na każde dziecko z osobna. Oznacza to, że taki sam okres sprawowania opieki przysługują zarówno osobom, które mają jedno dziecko, jak i tym, które zostaną w domu z kilkoma pociechami.

Rodzice mogą się dzielić między sobą sprawowaniem opieki nad dziećmi. Dodatkowy zasiłek opiekuńczy zostanie im przyznany łącznie na okres nie dłuższy niż przewidują przepisy.

Istotne jest również to, że ubezpieczony może złożyć odpowiedni wniosek wyłącznie na dni, w których był zobowiązany pracować.

Przykład 1. 

Pani Maria zajmuje się swoją córką, z uwagi na zamknięcie przedszkola. U swojego pracodawcy złożyła wniosek o dodatkowy zasiłek opiekuńczy. W dokumencie wskazała, że opiekę nad dzieckiem będzie sprawować w czasie, kiedy powinna pracować, tj.:

  • 12-13 marca
  • 16-20 marca;
  • 23-25 marca

Pracodawca nie jest płatnikiem zasiłków, więc przekaże ten wniosek do ZUS. Wynagrodzenie pracownika określone zostało na poziomie 4000 zł. W takiej sytuacji pensja za przepracowaną część miesiąca zostanie naliczona w następujący sposób: 

4000 zł / 30 dni x 10 dni choroby = 1333,33 zł

4000 zł - 1333,33 zł = 2666,67 zł. 

Gdyby pani Maria wnioskowała o 14 dni kalendarzowych, wówczas wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca wynosiłoby: 

4000 zł / 30 dni x 14 dni = 1866,67 zł

4000 zł - 1866,67 zł = 2133,33 zł.

Dla pracowników korzystniejsze jest w powyższym przypadku wypisanie wniosku o świadczenie wyłącznie na dni pracujące. Nie zostanie im pomniejszone wynagrodzenie za dni, w których nie byli zobowiązani pracować.

Jeżeli pracownik nie przepracuje ani jednego dnia w miesiącu, wówczas nie będzie mu przysługiwało wynagrodzenie za pracę. Aby pracownik otrzymał wynagrodzenie zasadnicze oraz zasiłek musi przepracować przynajmniej jeden dzień w miesiącu - wtedy wynagrodzenie będzie policzone za dni przepracowane oraz weekendy, a zasiłek będzie przysługiwał za dni w których pracownik sprawował opiekę nad dzieckiem.

Przykład 2.

Pani Janina sprawowała opiekę nad swoją córką przez cały kwiecień. Nie przepracowała ani jednego dnia. Oświadczenie wypisała wyłącznie na dni pracujące. W związku z tym Pani Janina otrzyma wyłącznie zasiłek za dni pracujące.

W tym przypadku korzystniejsze będzie złożenie oświadczenia na dni kalendarzowe, skoro pracownik nie przepracuje ani jednego dnia w miesiącu.

Przykład 3.

Pani Anna wnioskuje o dodatkowy zasiłek opiekuńczy od 1 kwietnia. W oświadczeniu podała wyłącznie dni, w których była zobowiązana pracować. Ostatnim dniem sprawowania opieki był 29 kwietnia. W dniu 30 kwietnia Pani Anna pojawiła się w pracy. Oznacza to, że przysługuje jej zarówno wynagrodzenie (za dni wolne od pracy oraz jeden dzień pracujący) jak i zasiłek opiekuńczy (1-3 kwietnia,  6-10 kwietnia, 14-17 kwietnia, 20-24 kwietnia, 27-29 kwietnia). Stawka wynagrodzenia to 3000 zł brutto.

3000 zł / 30 dni x 20 dni opieki = 2000 zł

3000 zł - 2000 zł = 1000 zł

Pani Anna prócz zasiłku opiekuńczego dostanie jeszcze 1000 zł wynagrodzenia.

W przypadku opieki przez cały miesiąc korzystne jest przepracowanie przynajmniej jednego dnia, bowiem wtedy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie również za dni, w których nie był zobowiązany pracować.

Inaczej jest w przypadku przedsiębiorców. U nich zawsze korzystniejsze jest złożenie oświadczenia na liczbę dni kalendarzowych. Po wypłacie będą mogli zmniejszyć składki ZUS o ten okres.

Okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego nie pomiesza limitu 60 dni na jakie przysługuje standardowy zasiłek opiekuńczy na chore dziecko.

Wysokość dodatkowego zasiłku opiekuńczego

Podstawę zasiłku opiekuńczego ustala się na podstawie przychodu z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym ubezpieczony chce skorzystać z nowego uprawniania. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą przez przychód rozumie się wartość, od jakiej opłacana była składka na ubezpieczenie chorobowe. Świadczenie przysługuje w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku za każdy dzień wskazany w oświadczeniu.

W obliczu epidemii koronawirusa i zamknięcia żłobków, przedszkoli i szkół dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie pomocą dla rodziców. Warto jednak korzystać z niego mądrze i zgodnie z przepisami, ponieważ ZUS z pewnością będzie weryfikował wszystkie oświadczenia.