Poradnik Przedsiębiorcy

Odwrotne obciążenie - konsekwencje błędnej klasyfikacji przedmiotu transakcji

W toku prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorca nierzadko ma do czynienia z fakturą o adnotacji „odwrotne obciążenie”. Zdarza się, że on sam dokonuje sprzedaży towarów ujętych w załączniku 11 ustawy o VAT. Niestety nie można mieć pewności, że nasz kontrahent niezależnie czy jest odbiorcą czy dostawcą spełnia wszystkie warunki do tego aby dana transakcja została potraktowana jako transakcja w której to odbiorca rozlicza podatek VAT. Może bowiem się okazać, że towar który nabyliśmy powinien jeszcze być opodatkowany podatkiem VAT wysokości 23% a nie wykazany bez tegoż podatku i jednocześnie pozostawiony do rozliczenia przez nabywcę.

Warunki zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia

Zgodnie z art. 17 ust 1 pkt 7 ustawy o VAT podatnikami są nabywcy towarów (czyli nabywca staje się podmiotem zobligowanym do rozliczenia podatku VAT) wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

  1. dokonującym ich dostawy są podatnicy, określeni w ustawie o VAT jako osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.

Sprzedaż u tych podatników nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT. Zwolnienie podmiotowe dotyczy firm, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. albo podmiotów rozpoczynających w trakcie roku podatkowego sprzedaż podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT -  jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym kwoty 150.000 zł.

  1. nabywcą są podatnicy, określeni w ustawie o VAT jako osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą oraz zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT czyli firmy, które w momencie dokonania transakcji będą posiadały status aktywnego podatnika VAT.

  2. dostawa towarów nie jest objęta zwolnieniem oznacza to, że towary będące przedmiotem sprzedaży nie będą dotyczyć wyłącznie działalności zwolnionej od podatku a z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Mechanizm odwrotnego obciążenia nie będzie miał również zastosowania w sytuacji, gdy przedsiębiorca dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia i importu złota inwestycyjnego w tym również złota inwestycyjnego reprezentowanego przez certyfikaty na złoto asygnowane lub nieasygnowane, lub złota, którym prowadzony jest obrót na rachunkach złota.

Odwrotne obciążenie - zastosowanie mechanizmu

Przedsiębiorca dokonujący dostawy z zastosowaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia wystawia fakturę na której ujmuje wartość towaru bez podatku VAT natomiast w miejsce stawki może wstawić „----” albo po prostu „OO”. Obowiązkowo dla dostawy towarów o powyższym charakterze musi znaleźć się adnotacja, która może wyglądać w następujący sposób „dostawa towarów objęta mechanizmem odwrotnego obciążenia zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług z późniejszymi zmianami”. Nabywca otrzymując daną fakturę ma świadomość, że jest zobligowany do naliczenia podatku VAT należnego oraz o możliwości jednoczesnego odliczenia w całości kwoty podatku należnego. Ta operacja powoduje wykazanie podatku VAT jako podatku należnego i naliczonego jednocześnie.

Sprzedaż w innym miesiącu niż miesiąc otrzymania faktury

Pamiętać należy również o sytuacji, gdy powyższa sprzedaż udokumentowana fakturą dotyczy np. miesiąca marca 2016 r. a faktura została otrzymana fizycznie w miesiącu kwietniu 2016 r. Wówczas w pierwszej kolejności przedsiębiorca nabywca jest zobligowany do naliczenia podatku należnego VAT w miesiącu, którego dotyczyła dana sprzedaż czyli w marcu 2016 r. a odliczenie tegoż podatku będzie miało miejsce w kwietniu 2016 r. z uwagi na otrzymanie fizycznie dokumentu właśnie w miesiącu kwietniu 2016 r.