Poradnik Przedsiębiorcy

Mały ZUS i mały ZUS plus - składki w 2021 roku

Rok 2019 był pierwszym, w którym przedsiębiorcy uzyskujący niewielkie przychody mogli zacząć korzystać z nowej ulgi w opłacaniu składek ZUS, czyli tzw. składek od przychodu. Przez część przedsiębiorców nowa ulga została przyjęta entuzjastycznie, jednakże spotkała się również z falą krytyki, skutkiem czego przybrała nową formę – składek od dochodu. Czym w praktyce jest taka ulga i kto może z niej skorzystać? W artykule wyjaśniamy różnice pomiędzy nieobowiązującą już ulgą mały ZUS a nową – mały ZUS plus!

Mały ZUS – czyli nieobowiązujące już składki od przychodu

Mały ZUS, inaczej nazywany składkami od przychodu, był ulgą oferowaną przedsiębiorcom osiągającym stosunkowo niskie przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Osoby, które z niej korzystały, miały prawo opłacać składki ZUS liczone od indywidualnie wyliczonej podstawy. Podstawa ta była uzależniona od wysokości przychodu, jaki osiągnął dany przedsiębiorca w stosunku do lat ubiegłych.

Ulga mały ZUS, czyli składki od przychodu, obowiązywała tylko do stycznia 2020 roku. Od lutego tego samego roku weszła w życie ustawa z 12 grudnia 2019 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, która wdrożyła nową ulgę – składki od dochodu, czyli tzw. mały ZUS plus.

Ulga mały ZUS plus, czyli składki od dochodu, w praktyce zastąpiła ulgę mały ZUS, czyli składki od przychodu.
Przedsiębiorcy, którzy spełniali warunki i korzystali z ulgi mały ZUS, w 2020 roku byli w ZUS-ie automatycznie przepisywani do ulgi mały ZUS plus. Natomiast ci, którzy wcześniej nie korzystali z ulgi mały ZUS plus, a spełniali określone ustawą warunki, mieli prawo przystąpić do niej od lutego 2020 roku.

Z czego w praktyce wyniknęły zmiany w formie ulgi składek od przychodu? Liczni przedsiębiorcy nie kryli swojego niezadowolenia z warunków, jakie ustawa stawiała osobom ubiegającym się o prawo do niej. Uznano, że przyjęte kryterium maksymalnego osiągniętego przychodu przez daną osobę było wprost nieproporcjonalne do realnego zapotrzebowania przedsiębiorców, którzy w danym okresie uzyskiwali stosunkowo wysokie przychody, ale niskie dochody. Już po roku obowiązywania składek od przychodu doszło do zmian, które zaskutkowały modyfikacją formy tej ulgi.

Mały ZUS plus, czyli składki od dochodu

Jak już zostało wspomniane, ulga mały ZUS plus zaczęła obowiązywać od lutego 2020 roku włącznie.

Podstawowym jej założeniem jest osiągnięcie przez przedsiębiorcę w poprzednim roku kalendarzowym przychodów nieprzekraczających kwoty 120 000 zł. Ci, którzy spełnią m.in. ten warunek, w nowym roku kalendarzowym będą mieli możliwość opłacać składki od indywidualnie określonej podstawy, której bazą jest osiągnięty przez przedsiębiorcę dochód.

Podstawowym warunkiem do spełnienia przez przedsiębiorców chcących skorzystać z ulgi składki od dochodu jest limit przychodu osiągniętego w roku poprzednim
Ustawa z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18c pkt 1: „Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 złotych, uzależniona jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej »dochodem z pozarolniczej działalności gospodarczej«, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym”.

Pozostałe warunki przystąpienia do ulgi mały ZUS plus pokrywają się z tymi dotyczącymi ulgi mały ZUS, a to oznacza, że z niższych składek nie skorzysta osoba, która:

  • wykonuje działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, względem którego przed dniem rozpoczęcia działalności w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywała (w ramach umowy o pracę) czynności wchodzące w zakres tej nowej działalności;
  • w poprzednim roku prowadziła działalność gospodarczą krócej niż przez 60 dni;
  • rozlicza się za pomocą karty podatkowej oraz jest jednocześnie zwolniona z podatku VAT (składki od dochodu będą jednak dostępne dla przedsiębiorcy, jeśli firma jest na karcie podatkowej i prowadzi jednocześnie ewidencję VAT);
  • wykorzystała już limit obowiązywania ulgi mały ZUS lub mały ZUS plus (okresy tych ulg sumują się). Limit ten wynosi w sumie 36 miesięcy. Oznacza to, że przedsiębiorca może opłacać mały ZUS plus przez 3 lata, po czym traci prawo do korzystania z tego przywileju i zobowiązany jest – przez okres kolejnych dwóch lat – do opłacania składek w normalnej wysokości. Po tym okresie przedsiębiorca może ponownie ubiegać się o tę ulgę.

Mały ZUS i mały ZUS plus

Wyliczenie podstawy składek mały ZUS plus

Podstawę składek ZUS na rok 2021 przy uldze mały ZUS plus należy obliczyć na wzorze zawartym w zaktualizowanej ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych:

 

roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej

uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym

            ____________________________________________        x 30

liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej

działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym

 

Wynik działania należy zaokrąglić do dwóch miejsc po przecinku. W następnym kroku otrzymaną liczbę przemnaża się przez stały współczynnik 0,5. Ostateczny wynik trzeba zaokrąglić do pełnych groszy.

Przy obliczaniu podstawy składek ZUS przy uldze mały ZUS plus przyjmuje się kwotę dochodu. Współczynnik potrzebny do obliczeń ma określoną stałą wartość.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w 2021 roku dla przedsiębiorców, którzy osiągnęli najniższe dochody w roku poprzednim, stanowi kwota nie niższa niż 840 zł (30% kwoty minimalnego wynagrodzenia w 2021 roku).

Przykład 1.

Zakładając, że przedsiębiorca w 2020 roku osiągnął dochód w kwocie 67 500 zł oraz że prowadził działalność przez cały rok, to podstawa małego ZUS-u plus będzie wyliczana następująco:
67 500 zł / 365 dni x 30 = 5547,95 zł
5547,95 zł x 0,5 = 2773,98 zł.

Podstawa naliczania składek dla tego przedsiębiorcy będzie wynosiła 2773,98 zł. Ryczałtowe składki ZUS w 2021 roku będą opłacane od kwoty 3155,40 zł. W tej sytuacji przedsiębiorca opłacający mały ZUS plus zaoszczędzi miesięcznie 130,03 zł. Przedstawia to poniższa tabela.

 

Mały ZUS plus

Duży ZUS

Podstawa wymiaru składek

2773,98 zł

3155,40 zł

Ubezpieczenie emerytalne

541,48 zł

615,93 zł

Ubezpieczenie rentowe

221,92 zł

252,43 zł

Ubezpieczenie wypadkowe

46,32 zł

52,69 zł

Ubezpieczenie chorobowe

67,96 zł

77,31 zł

Składki na FP

67,96 zł

77,31 zł

Suma

945,64 zł

1075,67 zł

Mały ZUS plus w 2021 roku – jak dokonać zgłoszenia?

Przedsiębiorca, który w 2020 roku korzystał z ulgi mały ZUS plus oraz który jednocześnie nadal spełnia warunki do korzystania z tej ulgi w 2021 roku – nie musi dokonywać przerejestrowania.

Natomiast przedsiębiorca, który w roku poprzednim opłacał składki za duży ZUS lub który kończy okres obowiązywania ulgi preferencyjny ZUS, powinien dokonać przerejestrowania na składki od dochodu, zakładając, że spełnia warunki do skorzystania z tej ulgi.

Kod tytułu ubezpieczenia na uldze mały ZUS plus (składki od dochodu) wynosi – 05 90 albo od 05 92.

Zgłoszenie do ulgi mały ZUS plus, gdy w roku poprzednim było się na dużym ZUS-ie

Przedsiębiorca, który w 2020 roku opłacał składki za duży ZUS, bądź który kończy okres obowiązywania ulgi preferencyjny ZUS, w celu skorzystania z ulgi składki od dochodu powinien przerejestrować się w ZUS-ie.

Żeby tego dokonać, należy w pierwszej kolejności wyrejestrować się w ZUS-ie za pomocą deklaracji ZUS ZWUA. Następnie przedsiębiorca musi ponownie zarejestrować się z wykorzystaniem formularzy ZUS ZUA/ZZA. Zgłoszenie powinno zawierać kod tytułu ubezpieczeń 05 90 lub 05 92. Termin wyrejestrowania i zgłoszenia do tej ulgi powinien być taki sam w celu zachowania ciągłości ubezpieczeniowej.

Terminy zgłoszenia do ulgi mały ZUS plus

Przedsiębiorcy zgłoszeni w 2020 roku do dużego ZUS-u mogą dokonać przerejestrowania na ulgę mały ZUS plus maksymalnie do 1 lutego 2021 roku.

Natomiast gdy przedsiębiorca spełni warunki do przystąpienia do tej ulgi w trakcie roku (np. po zakończeniu okresu preferencji), może dokonać przerejestrowania na kod 05 90/05 92 w ciągu 7 dni od momentu zmiany obowiązku ubezpieczeniowego.

Zgłoszenia do składek od dochodu należy dokonać do końca stycznia 2021 roku lub do końca miesiąca, w którym rozpoczęto prowadzenie działalności gospodarczej lub dokonano jej wznowienia.

Mały ZUS plus w systemie wFirma.pl

Przedsiębiorca, który dokona przerejestrowania w ZUS-ie na składki od dochodu, ma możliwość ustawić ten schemat składek w systemie wFirma.pl.

mały zus

Po wybraniu powyższego schematu w zakładce USTAWIENIA » PODATKI » ZUS pojawi się dodatkowa zakładka PODSTAWA MAŁEGO ZUS. Wystarczy kliknąć DODAJ PODSTAWĘ, żeby system przekierowuje użytkownika do okna zawierającego podstawowe parametry dotyczące tej ulgi.

mały zus

W wygenerowanym oknie system automatycznie zaciągnie dane takie jak:

  • liczba dni działalności (z roku poprzedniego);
  • przychód z 2020 roku;
  • dochód z 2020 roku

– jeżeli działalność była rozliczana w 2020 roku w systemie. W przypadku gdy praca z programem rozpoczęła się później, użytkownik ma możliwość uzupełnić te dane samodzielnie. W następnym kroku system dokona automatycznych przeliczeń i określi nową podstawę do wyliczania składek ZUS.

Jeśli podstawa wyjdzie:

  • niższa od podstawy naliczania preferencyjnych składek, wówczas zostanie określona na poziomie 840 zł;
  • wyższa od podstawy naliczania składek zryczałtowanych (duży ZUS), wtedy system automatycznie obniży ją do 3155,40 zł.

Od tak wyliczonej podstawy zostaną naliczone składki na deklaracji rozliczeniowej DRA oraz wykazane odpowiednie dane na DRA cz. II lub RCA cz. II.