Poradnik Przedsiębiorcy

Środek trwały wykorzystywany w firmie otrzymany w darowiźnie

Przedsiębiorca może w prowadzonej działalności wykorzystywać otrzymany w darowiźnie środek trwały. Powstaje jednak problem z jego ujęciem go w księdze podatkowej. Czy otrzymanie rzeczy w drodze darowizny będzie skutkowało powstaniem przychodu z działalności?

Otrzymany jako darowizna środek trwały a przychód

Czy otrzymana darowizna będzie przychodem zależy od tego czy będzie rzeczywiście darowizną czy też otrzymaniem nieodpłatnego świadczenia. Aby przekazanie mogło być uznane za darowiznę powinny zaistnieć następujące okoliczności:

  • przekazanie danego składnika majątku nie posiada związku z inną umową cywilną,

  • darczyńca nie pobiera żadnych korzyści materialnych z przekazania,

  • oświadczenie darczyńcy zostało sporządzone w odpowiedniej dla darowizny formie,

  • przedsiębiorca przyjął darowiznę (tu zaleca się sporządzenie potwierdzenia w formie pisemnej).

Jeżeli będzie to darowizna na gruncie podatku dochodowego przychód nie powstaje bowiem zastosowanie mają wówczas przepisy o podatku od spadków i darowizn. Natomiast gdy przekazanie będzie traktowane jako nieodpłatne świadczenie będą już miały zastosowania przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedsiębiorca jaki otrzymał rzecz w ramach darowizny jako nieodpłatnego świadczenia może mieć obowiązek wykazania z tego tytułu przychodu. Jak bowiem stanowi ustawa o PIT przychodem z działalności jest m.in. wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 125. A tenże artykuł mówi:
"wolne od podatku dochodowego są: (...) wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn. Oznacza to, że darowizna otrzymana od członka rodziny nie będzie przychodem firmy."

Kto zalicza się do I i II grupy podatkowej?

Do grupy I zaliczani są:

małżonek, wstępni (m.in. rodzice, dziadkowie), zstępni (m.in. dzieci, wnuki), pasierb, macocha, ojczym, rodzeństwo, zięć, synowa, teściowa.

Natomiast grupa II obejmuje:

zstępnych rodzeństwa (dzieci siostry czy brata), rodzeństwo rodziców (ciotki, wujowie), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (mąż wnuczki czy żona wnuka).

Środek trwały z darowizny podlega amortyzacji 

Otrzymany w darowiźnie środek trwały od rodziny nie będzie wykazywany jako przychód do opodatkowania z działalności, ale będzie podlegał amortyzacji, której odpisy będą stanowiły u przedsiębiorcy prowadzącego księgę podatkową (KPiR) koszt uzyskania przychodu. Dla celów księgowania wydatków związanych z prowadzoną działalnością nie ma więc tu znaczenia czy środek trwały został zakupiony czy otrzymany w drodze darowizny. W obu przypadkach powinien zostać wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz poddany amortyzacji na której podstawie zużycie środka trwałego będzie zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Aby jednak wprowadzić do firmy środek trwały należy go najpierw wycenić.

Środek trwały jako darowizna - wycena

W przypadku otrzymania nieodpłatnego środka trwałego w ramach darowizny wartość początkową należy ustalić na podstawie jego wartości rynkowej z dnia nabycia. Jeżeli natomiast okaże się, że w umowie darowizny ustalona wartość jest niższa od ceny rynkowej należy przyjąć wartość z umowy darowizny. Oczywiście tak, jak to ma miejsce w przypadku innych środków trwałych, koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu czy instalacji będą powiększały jego wartość początkową.

Ponieważ wyceny otrzymanej darowizny dokonuje sam przedsiębiorca przepisy ustawy od spadków i darowizn (art. 8 ust 4) ograniczyły dowolność wyceny mówiąc, że jeżeli wartość środka trwałego ustalona przez podatnika znacznie odbiega od jego wartości rynkowej (więcej niż 33%) zastosowana dla celów podatkowych wartość zostanie poddana opinii biegłego rewidenta. Naczelnik urzędu koszty wyceny przenosi na samego przedsiębiorcę - podatnika.

Podatek VAT a Środek trwały z darowizny

Otrzymany w darowiźnie środek trwały nie będzie podlegał rozliczeniom pod względem podatku VAT.